Sanca (QJ) — Xubin sare oo ka tirsan xafiiska siyaasadda Xuutiyiinta Yemen, Mohammad al-Bukhaiti, ayaa ka digay in kooxdu ay beegsan doonto ciidan kasta ama sirdoon Israa’iil ah oo jooga Soomaaliya ama meelo kale oo u dhow xuduudaha Yemen.
Sida laga soo xigtay wakaaladda wararka ee Tasnim ee Iiraan, al-Bukhaiti ayaa hadalkan jeediyay Arbacadii iyadoo xiisado sii kordhaya ay ka jiraan Badda Cas iyo marin biyoodka muhiimka ah ee istaraatiijiga ah ee Bab al-Mandab.
Digniintu waxay ka dambeysay weerarro taxane ah oo Xuutiyiintu ku qaadeen maraakiibta ganacsiga ee Badda Cas. Weerar dhawaan lagu qaaday markab xamuul ah oo marayay Bab al-Mandab ayaa la sheegay inuu dilay lix qof isla markaana uu dhaawacay 10 kale. Xuutiyiintu waxay sheegeen in markabku uu siday qalab milatari oo u socday Sacuudi Carabiya, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin sheegashadaas.
Somaliland waxay Noqotay Qayb ka mid ah Isle’egga Amniga ee Ballaaran
Digniintii ugu dambeysay ayaa si gaar ah muhiim ugu ah Somaliland, taasoo si isa soo taraysa u soo jiidatay dareenka caalamiga ah sababtoo ah xeebteeda istaraatiijiga ah ee ku teedsan Gacanka Cadan iyo sida ay ugu dhowdahay Bab al-Mandab.
Xuutiyiinta ayaa hore uga digay joogitaanka militariga Israa’iil ama sirdoonka ee Somaliland, iyagoo ku doodaya in joogitaanka noocaas ahi uu khatar gelin karo Yemen.
Marka laga eego dhinaca Somaliland, khatartani waxay muujinaysaa qiimaha istaraatiijiyadeed iyo khatarta amniga ee sii kordheysa ee la xidhiidha goobta juqraafiyeed ee ay ku sugan tahay. U dhowaanshaha Somaliland ee mid ka mid ah marinnada badda ee ugu muhiimsan adduunka ayaa ka dhigaysa mid soo jiidasho leh dalalka doonaya inay ilaaliyaan maraakiibta caalamiga ah iyo inay xoojiyaan awooddooda amniga gobolka.
Si kastaba ha ahaatee, digniinta Xuutiyiinta ayaa sidoo kale iftiiminaysa khatar suurtagal ah oo ku soo fool leh Hargeysa. Haddii Somaliland ay ballaariso iskaashiga milatari ama sirdoonka ee Israa’iil, waxay si toos ah ugu soo bixi kartaa iskahorimaadka Israa’iil iyo Xuutiyiinta.
Horumarka ayaa xoojinaya doodda ah in Somaliland ay noqonayso jilaa muhiim ah oo sii kordhaya oo ku jira jawiga amniga ee Badda Cas iyo Gacanka Cadan.
Hargeysa, tani waxay xoojin kartaa kiiskeeda iskaashi caalami ah oo qoto dheer iyo aqoonsi. Somaliland waxay ku doodi kartaa in xeebteeda dheer, jawigeeda amniga ee deggan iyo u dhowaanshaha Bab al-Mandab ay ka dhigayso lammaane qiimo leh oo ilaalin kara maraakiibta ganacsiga iyo la dagaallanka khataraha badda.
Isla mar ahaantaana, Somaliland waa inay si taxaddar leh u maareysaa khataraha la xiriira inay si istaraatiiji ah ula jaanqaado hal dhinac oo ka mid ah iskahorimaadka ballaaran ee Bariga Dhexe.
Sidaa darteed, mudnaanta koowaad waa inay noqotaa ilaalinta amniga dhulka Somaliland iyadoo la ilaalinayo dabeecadda iyo xadka iskaashiga milatari ee shisheeye.
Hadalka Xuutiyiinta, keligiis ma xaqiijinayo in Israa’iil ay hadda ku haysato saldhig milatari ama sirdoon oo ku yaal Somaliland. Sheegashooyinka ku saabsan xarumahaas waa in si madax-bannaan loo xaqiijiyaa.
Si kastaba ha ahaatee, digniintu waa mid muhiim ah sababtoo ah waxay muujinaysaa in xiriirka sii kordhaya ee Somaliland ay la leedahay Israa’iil ay dareemayaan jilayaasha ku lug leh khilaafka Badda Cas ee ballaaran.
Iyadoo xiisadaha ay sii kordhayaan agagaarka Bab al-Mandab, muhiimadda istaraatiijiyadeed ee Somaliland ayaa u badan tahay inay sii kordheyso – laakiin sidoo kale cadaadiska saaran Hargeysa si loo dheellitiro fursadaha diblomaasiyadeed iyo amniga qaranka.
