Mogadisho (QJ) — Madaxweyne ku-xigeenka Hirshabelle, Yuusuf Hagar Dabageed, ayaa ka digay inaan doorashooyin lagu qaban karin gobolka Hiiraan ee Soomaaliya iyada oo aan marka hore la gaarin heshiis siyaasadeed iyo is-afgarad ballaaran oo dhexmara dhinacyada siyaasadda iyo waxgaradka gobolka.
Isagoo ka hadlayay kulan ay isugu yimaadeen odayaal iyo siyaasiyiin ka soo jeeda beesha Hawadle oo ka dhacay Muqdisho, ayuu Dabageed sheegay in habka doorashada Hirshabelle aanu noqon karin mid ay si gaar ah u go’aamiso hal dhinac oo siyaasadeed. Wuxuu ku baaqay in la sameeyo wadatashiyo ay ka qaybqaadanayaan hoggaamiyeyaasha siyaasadda, oday-dhaqameedyada, wakiillada bulshada rayidka ah iyo dhinacyada kale ee saameynta ku leh arrimahan.
Dabageed ayaa si gaar ah uga digay xaaladda Hiiraan, isagoo sheegay inaan doorashooyin lagu qaban karin “xitaa hal tuulo” iyada oo aan la helin heshiis ay ku qanacsan yihiin dhinacyada ay khuseyso. Wuxuu sheegay in qof kasta oo isku daya inuu qabto doorashooyin isagoon marka hore gaarin heshiis siyaasadeed uu qaadi doono mas’uuliyadda wixii ka dhasha tallaabadaas.
“Habka doorashada ee hadda ka socda Hirshabelle kuma sii socon karo qaabkiisa hadda,” ayuu yiri Dabageed, sida laga soo xigtay hadalladiisa. Wuxuu ku dooday inay lagama maarmaan tahay in dhinacyada ay khuseyso ay marka hore ku heshiiyaan sida doorashada loo qabanayo iyo sida loo maamulayo kala-guurka siyaasadeed ee maamulka.
Digniintiisa ayaa timid xilli ay sii kordhayaan xiisadaha ku saabsan doorashooyinka soo socda ee Hirshabelle iyo su’aasha ku saabsan cidda hoggaaminaysa maamulka gobolka. Guddiga Madaxa-bannaan ee Doorashooyinka iyo Xuduudaha Qaranka ayaa u cayimay 30-ka Sebtembar 2026 inay noqoto taariikhda cusub ee doorashooyinka isku-mar ah ee golayaasha deegaanka iyo Baarlamaanka Hirshabelle. Qaybinta kaararka codbixinta ayaa la qorsheeyay inay billaabato 16-ka Sebtembar, waxaana ku xigi doona xaqiijinta liiska musharaxiinta 17-ka Sebtembar iyo daabacaadda liiska kama dambaysta ah ee codbixiyeyaasha 19-ka Sebtembar.
Dabageed ayaa sidoo kale ku eedeeyay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud inuu ka baxay heshiis siyaasadeed oo la sheegay inuu la galay bulshada Hawadle oo ku saabsanaa hoggaanka Hirshabelle. Sida uu sheegay Dabageed, odayaasha iyo siyaasiyiinta Hawadle ayaa hore loo siiyay ballanqaad ah in bulshada laga fiirsan doono xilka madaxweynenimada Hirshabelle inta lagu guda jiro kala-guurka siyaasadeed ee soo socda.
Dabageed ayaa sheegay in wafdi uu hoggaaminayo hoggaamiyaha dhaqanka ee Hawadle, Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan, ay arrintan kala hadleen Madaxweyne Xasan Sheekh dhowr bilood ka hor. Wuxuu sheegay in bulshadu ay ku heshiisay inay taageerto dowladda federaalka ah oo ay ka fogaato mucaaradad, beddelkeedana laga fiirsado musharax ka soo jeeda Hawadle oo Sida laga soo xigtay Dabageed, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa markii hore tilmaamay in madaxtinimada Hirshabelle ay u tagi doonto bulshada Xawaadle laakiin markii dambe wuxuu u sheegay in ballanqaadka la dayacay oo booskaas la siin doono Madaxweynaha Hirshabelle ee hadda Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlawe, oo ka tirsan beesha Abgaal. Sheegashooyinkan si madax-bannaan looma xaqiijin, madaxweynuhuna si cad ugama jawaabin eedeymaha Dabageed ee ku jira warbixinnada dib loo eegay.
Dabageed wuxuu ku boorriyay bulshada Xawaadle inay yeeshaan wadatashi ballaaran oo ku saabsan mustaqbalkooda siyaasadeed, isagoo sheegay in go’aannada aan loo dayn dadka ku nool Hiiraan oo keliya. Wuxuu ku baaqay in laga qaybgeliyo odayaasha, siyaasiyiinta iyo xubnaha bulshada Xawaadle ee ku nool meelo kale oo Soomaaliya iyo dibadda ah.
Khilaafkan ayaa ku daraya xaalad kale oo hubanti la’aan ah diyaargarowga doorashada Hirshabelle. Iyadoo codbixinta Sebtembar 30 ay soo dhowdahay, khilaafka ku saabsan matalaadda siyaasadeed iyo kala-guurka hoggaanka ayaa ka dhigi kara mid adag in la hirgeliyo jadwalka doorashada iyada oo aan la isfaham ka dhexayn daneeyayaasha ugu muhiimsan.
Digniintii Dabageed waxay kor u qaadaysaa suurtagalnimada iska hor imaad siyaasadeed oo halis ah haddii hay’adaha doorashadu ay sii wadaan codbixinta Hiiraan iyagoon heshiis ka helin jilayaasha maxalliga ah ee saameynta leh. Tixraaciisa ku saabsan in doorashooyinku aysan suurtagal ahayn xitaa hal tuulo waxay muujinaysaa qoto dheeraanta diidmada loo qabo geeddi-socodka hadda socda.
Khilaafkan ayaa sidoo kale muujinaya caqabadda ballaaran ee soo food saartay kala-guurka doorashada Soomaaliya: jadwalka doorashada rasmiga ah waxaa laga yaabaa inaysan ku filnayn halka heshiisyada siyaasadeed iyo kuwa qabiilka ku salaysan aan la xallin. Haddii dowladda federaalka iyo daneeyayaasha Hirshabelle ay ku guuldareystaan inay gaaraan tanaasul, khilaafku wuxuu noqon karaa tijaabo muhiim ah oo ku saabsan kalsoonida iyo xasilloonida geeddi-socodka doorashada gobolka.
