Hargeysa (QJ) — Somaliland ayaa si adag u diiday hadalladii Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ee ku saabsanaa xiriirka Somaliland iyo Israa’iil iyo eedaha sheegaya in Israa’iil ay qorsheyneyso inay saldhig badeed ka sameysato magaalada dekedda istaraatiijiga ah ee Berbera.
War-saxaafadeed ay soo saartay, Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Somaliland ayaa ku tilmaantay sheegashada madaxweynaha Soomaaliya mid marin habaabin ah, iyadoo ku doodaysa in Muqdisho aysan lahayn awood ay ku go’aamiso xiriirka dibadda ee Somaliland ama ay matasho mowqifka dadkeeda.
Wasaaraddu waxay xaqiijisay sheegashada Somaliland ee dowladnimada, iyadoo farta ku fiiqday madax-bannaanideeda Juun 26, 1960, ka hor dhismihii Jamhuuriyadda Soomaaliya Luulyo 1, iyo ku dhawaaqisteeda madaxbannaanida 1991. Waxay sheegtay in Somaliland tan iyo markaas ay samaysay hay’adaheeda dowladeed iyo nidaam doorasho.
Xiriirka ay la leedahay Israa’iil, Somaliland waxay sheegtay in xiriirku uu ku salaysan yahay go’aanno madax-bannaan iyo iskaashi diblomaasiyadeed. Waxay sidoo kale diiday sheegashada ah in Berbera loo isticmaali doono weeraro ka dhan ah dalalka kale, iyadoo ku nuuxnuuxsatay sida ay uga go’an tahay nabadda iyo iskaashiga gobolka. Somaliland waxay hore u beenisay wararka sheegaya inay ogolaatay inay martigeliso saldhig milatari oo Israa’iil ah.
Dowladda Somaliland ayaa sidoo kale ku celisay taageeradeeda ku aaddan marin u helidda Itoobiya badda iyada oo loo marayo heshiisyo faa’iido leh oo labada dhinacba leh, iyadoo difaacaysa heshiiskii is-afgaradka ee 2024-ka ee Itoobiya iyo Somaliland, kaas oo Muqdisho si xooggan uga soo horjeedo.
Xasan Sheekh, oo la hadlayay Al Jazeera, ayaa sheegay in Soomaaliya aysan aqbali doonin joogitaanka militariga Israa’iil ee Somaliland, isagoo ku andacoonaya in Israa’iil ay damacsan tahay inay xarun ciidan ka dhisto Berbera oo ay isticmaasho garoonka diyaaradaha ee magaalada. Wuxuu ku dooday in horumarka noocaas ahi uu yeelan doono saameyn ballaaran oo gobolka ah wuxuuna sheegay in Muqdisho ay ka jawaabi doonto waxa ay u aragto khatar ku ah madaxbannaanida iyo danaha Soomaaliya.
Is-weydaarsigan ayaa iftiiminaya kala duwanaanshaha sii kordhaya ee u dhexeeya Hargeysa iyo Muqdisho ee ku saabsan madaxbannaanida, xiriirka dibadda iyo xakamaynta dhulka istaraatiijiga ah. Jawaabta Somaliland waxay dooneysaa inay xiriirka ay la leedahay Israa’iil u muujiso doorasho diblomaasiyadeed oo madax-bannaan halkii ay ka ahaan lahayd khatar amni oo ku wajahan Soomaaliya, halka hadallada Xasan Sheekh ay muujinayaan walaaca Muqdisho ka qabto cawaaqibka istaraatiijiyadeed ee ka dhalan kara joogitaanka Israa’iil ee Gacanka Cadan. Khilaafku wuxuu sidoo kale dhigayaa Berbera bartamaha tartanka gobolka ee sii kordhaya ee ay ku lug leeyihiin Israa’iil, Itoobiya, Soomaaliya iyo awoodaha kale ee Badda Cas.
