Garoowe (QJ) – Dowladda Puntland ayaa ku dhawaaqday inaysan ogolaan doonin joogitaanka ama dhaqdhaqaaqa ciidamada la xiriira Dowladda Federaalka Soomaaliya ee dhulka Puntland, iyadoo dib u xaqiijinaysa xakamaynta arrimaha amniga ee ku jira dhulkeeda.
Go’aanka ayaa lagu dhawaaqay ka dib shir golaha wasiirada oo uu guddoominayay Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni oo uu ka soo qayb galay Madaxweyne ku xigeenka Ilyaas Cusmaan Lugatoor.
Sida laga soo xigtay war-saxaafadeed ka soo baxay shirka ka dib, Puntland waxay sheegtay inaysan qayb ka ahayn wax heshiis ah oo ku saabsan ciidamada Federaalka Soomaaliya oo laga yaabo in laga wada hadlay qaab-dhismeedka Dowladda Federaalka Soomaaliya. Maamulku wuxuu sheegay inaysan u oggolaan doonin ciidamada ka howlgala amarka federaalka inay sii joogaan ama ay maraan dhulka Puntland iyagoon haysan oggolaansho.
Golaha wasiiradu wuxuu faray hay’adaha amniga ee Puntland iyo mas’uuliyiinta gobolka inay ka hortagaan dhaqdhaqaaq kasta oo aan la fasaxin oo shaqaalaha militariga ama qalabka militariga ah ay ku galaan meelaha ay maamusho Puntland.
Saraakiishu waxay sheegeen in tallaabadan loogu talagalay in lagu ilaaliyo amniga, xasilloonida, iyo maamulka gudaha Puntland iyo Gobolka.
Dowladdu waxay sidoo kale ku celisay ballanqaadkeeda ku aaddan ilaalinta amniga gudaha waxayna ugu baaqday dadka deegaanka iyo hay’adaha dowliga ah inay la shaqeeyaan hay’adaha amniga si loo ilaaliyo nabadda iyo xasilloonida guud ahaan Puntland.
Ku dhawaaqista ayaa timid iyadoo ay jiraan xiisado siyaasadeed iyo amni oo sii kordhaya oo ku lug leh Dowladda Federaalka, iyo Somaliland, gaar ahaan arrimaha la xiriira arrimaha la sheegay inay yihiin kuwo madax-bannaan iyo kuwa la xiriira ciidamo la geynayo Somaliland, iyo mustaqbalka siyaasadeed ee ballaaran ee dhulalka lagu muransan yahay ee Sool.
Hadalka Puntland wuxuu muujinayaa ku adkeysiga joogtada ah ee xakamaynta dhammaan dhaqdhaqaaqyada amniga iyo militariga ee ka jira meelaha maamulkeeda hoos yimaada.
Iyada oo si cad u diidaysa dhaqdhaqaaqa ciidamada ay la xiriirto weerarka lagu qaadayo Somaliland ama ciidamo federaal ah oo aan la ogolayn, Puntland waxay muujinaysaa in dhaqdhaqaaq kasta oo milatari oo ka dhaca dhulkeeda uu u baahan yahay oggolaanshaheeda.
Ku dhawaaqista ayaa sidoo kale iftiiminaysa xiisadaha socda ee u dhexeeya Puntland iyo Dowladda Federaalka ee ku saabsan su’aalaha maamulka, isku-dubaridka amniga, iyo xiriirka federaalka iyo dowlad-goboleedyada. Arrimaha amniga ayaa noqday kuwo sii kordhaya oo xasaasi ah iyadoo khilaafaadka siyaasadeed ay sii socdaan arrimaha dastuuriga ah, maamulka, iyo khilaafaadka dhulka.
Tixraaca Somaliland ayaa si gaar ah muhiim u ah marka la eego khilaafka muddada dheer ka taagnaa gobollada sida Laascaanood iyo deegaannada ku xeeran, halkaas oo sheegashooyinka dhuleed ee is khilaafsan iyo walaacyada amnigu ay si joogto ah u sii huriyeen xiisadaha.
Haddii warbixinnada ku saabsan dhaqdhaqaaqyada ciidan ee suurtagalka ah ay sii socdaan, mowqifka Puntland wuxuu soo jeedinayaa inay damacsan tahay inay si madax-bannaan u dhaqanto si ay uga hortagto wax kasta oo ay u aragto inay ka soo horjeedaan danaheeda ama qorshaheeda amniga.
Guud ahaan, bayaanka ayaa hoosta ka xariiqaya go’aanka Puntland ee ah inay xakamayso arrimaha amniga ee dhulkeeda iyadoo ka tarjumaysa khilaafaadka siyaasadeed iyo kuwa dhuleed ee ballaaran ee sii wada qaabaynta xiriirka ka dhexeeya Puntland, Somaliland, iyo Dowladda Federaalka.
