Tel Aviv (QJ) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi, ayaa ku dhawaaqay in duulimaadyada tooska ah ee u dhexeeya Hargeysa iyo Tel Aviv la filayo inay bilaabmaan mustaqbalka dhow, taasoo calaamad u ah marxalad kale oo muhiim ah oo ku saabsan xiriirka si xawli ah u sii kordhaya ee u dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil.
Wareysi uu siiyay i24NEWS, Madaxweyne Cirro ayaa sheegay in isku xirka hawada ee la qorsheeyay uu qayb ka yahay dadaallo ballaaran oo lagu xoojinayo xiriirka diblomaasiyadeed, dhaqaale, iyo dadka ee labada dhinac.
Madaxweynuhu wuxuu xusay in Somaliland ay muddo dheer raadineysay xiriir caalami ah oo ballaaran, isagoo tilmaamay in safarka iyo ka imaanshaha Hargeysa ay inta badan u baahdeen rakaabka inay maraan waddamo saddexaad, taasoo abuuraysa kharashyo dheeraad ah iyo caqabado saadka ah.
Sida laga soo xigtay Madaxweyne Cirro, wadada cusub waxay bixin doontaa xiriir toos ah oo u dhexeeya Hargeysa iyo Tel Aviv, taasoo sahlaysa safarka hoggaamiyeyaasha ganacsiga, maalgashadayaasha, dalxiisayaasha, iyo mas’uuliyiinta iyadoo la hagaajinayo helitaanka suuqyada caalamiga ah iyo la-hawlgalayaasha.
Wuxuu sheegay in duulimaadyadu ay sidoo kale ka faa’iideysan karaan dadka safarka ah ee ka socda waddamada xiriir dhow la leh Somaliland, oo ay ku jiraan Israa’iil iyo Taiwan, iyagoo bixinaya waddo hufan oo loo maro Somaliland.
Ku dhawaaqistan ayaa timid iyadoo ay sii kordheyso iskaashiga u dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil ka dib markii Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland dabayaaqadii 2025. Tan iyo markaas, labada dhinac waxay ku jireen wadahadallo ku saabsan qaybaha sida beeraha, maaraynta biyaha, daryeelka caafimaadka, tignoolajiyada, amniga, iyo maalgashiga.
Madaxweyne Cirro wuxuu Israa’iil ku tilmaamay lammaane muhiim ah oo lagu kalsoonaan karo, isagoo ku nuuxnuuxsaday in siyaasadda arrimaha dibadda ee Somaliland ay diiradda saarayso dhisidda xiriirro caalami ah oo gacan ka geysta kobaca dhaqaalaha iyo horumarka.
Mas’uuliyiinta Israa’iil ayaa si la mid ah u iftiimiyay iskaashiga sii kordhaya, iyagoo xusay in iskaashiga labada dhinac uu si weyn u ballaartay lana filayo inuu sii xoogeysto sanadaha soo socda.
Si kastaba ha ahaatee, horumarkan ayaa dhaleeceyn ka soo jeediyay Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo ka soo horjeeda xiriirka diblomaasiyadeed ee Somaliland la leedahay Israa’iil isla markaana sii wada inay u aragto Somaliland inay qayb ka tahay dhulka Soomaaliya. Qaar ka mid ah waddamada iyo ururada taageera qadiyadda Falastiin ayaa sidoo kale muujiyay inay ka soo horjeedaan xoojinta xiriirka.
In kasta oo dhaleeceyntaasi jirto, Madaxweyne Cirro wuxuu sheegay in Somaliland ay damacsan tahay inay sii waddo raadinta iskaashiyo horumarinaya danaheeda dhaqaale, soo jiidanaya maalgashi, iyo xoojinta ka qaybgalkeeda caalamiga ah.
Ku dhawaaqista duulimaadyada tooska ah ee u dhexeeya Hargeysa iyo Tel Aviv waxay ka dhigan tahay wax ka badan mashruuc gaadiid; waa astaan u ah xiriirka sii kordhaya ee u dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil.
Somaliland, isku xirka hawada tooska ah wuxuu yareyn doonaa ku tiirsanaanta marinnada dhexdhexaadka ah wuxuuna wanaajin karaa marin u helidda maalgashadayaasha, ganacsiyada, ururada gargaarka, iyo booqdayaasha caalamiga ah. Isku xirka oo la hagaajiyay waxaa badanaa loo arkaa qayb muhiim ah oo ka mid ah horumarinta dhaqaalaha iyo isdhexgalka caalamiga ah.
Wadada la soo jeediyay waxay sidoo kale leedahay muhiimad siyaasadeed. Duulimaadyada tooska ah waxaa caadi ahaan loo arkaa calaamad muuqata oo muujinaysa xiriirka diblomaasiyadeed iyo dhaqaale ee sii kordhaya ee u dhexeeya laba lammaane. Xaaladda Somaliland, xiriirka noocaas ah wuxuu sii muujin doonaa faa’iidooyinka dhabta ah ee xiriirka ay la leedahay Israa’iil.
Dhaqaalaha, safarka fudud wuxuu dhiirigelin karaa maalgashiga, howlgallada ganacsiga, dalxiiska, is-weydaarsiga tiknoolajiyada, iyo iskaashiga beeraha. Khibradda Israa’iil ee qaybaha sida maaraynta biyaha, hal-abuurka, daryeelka caafimaadka, iyo beeraha waxay la jaanqaadaysaa dhowr ka mid ah mudnaanta horumarinta ee Somaliland.
Siyaasad ahaan, tallaabadani waxay u badan tahay inay abuurto dood joogto ah oo ka dhacda Geeska Afrika iyo Bariga Dhexe ee ballaaran. Taageerayaashu waxay u arkaan xiriirka fursad horumarineed iyo ka-qaybgal caalami ah, halka dhaleeceeyayaashu ay ku doodayaan inay kordhin karto xiisadaha gobolka oo ay adkeyn karto xiriirka Somaliland la leedahay qaar ka mid ah waddamada adduunka Islaamka.
Guud ahaan, haddii la hirgeliyo, duulimaadyada tooska ah ee Hargeysa iyo Tel Aviv waxay matali doonaan mid ka mid ah natiijooyinka ugu muuqda ee iskaashiga sii kordhaya ee Somaliland iyo Israa’iil, waxayna noqon kartaa qayb muhiim ah oo ka mid ah iskaashiga dhaqaale iyo diblomaasiyadeed ee mustaqbalka ee labada dhinac.
