Garoowe (QJ) — Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa xaqiijiyay in ciidamada Mareykanku ay duqeyn dhanka cirka ah ku qaadeen goob hubka Al-Shabaab lagu kaydiyo oo ku taal gobolka Sanaag ee Soomaaliya taariikhdu markay ahayd 17-kii Sebtembar 2026; hawlgalkan ayaa muujinaya sida uu Mareykanku diiradda u saarayo kaabayaasha saadka iyo dhaqdhaqaaqa Al-Shabaab ee waqooyiga Soomaaliya.
Warsaxaafadeed ay soo saartay 18-kii Sebtembar, AFRICOM waxay ku sheegtay in duqeyntu ay bartilmaameedsatay bakhaar lagu kaydiyo hubka caadiga ah ee Al-Shabaab, kaas oo ku yaal masaafo qiyaastii 80 kiiloomitir u jirta magaalada Boosaaso dhanka koonfur-galbeed. Talisku wuxuu goobta ku tilmaamay inay ku taal waqooyiga Soomaaliya, wuxuuna xusay in hawlgalka lagu fuliyay iskaashi lala sameeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliya.
AFRICOM si gaar ah uma aysan xusin maamulka Puntland warsaxaafadeedkeeda, mana aysan shaacin in ciidamada amniga Puntland ay qayb ka ahaayeen hawlgalka. Sidoo kale, taliska Mareykanku wuxuu diiday inuu shaaciyo qaybaha ciidanka ama awoodaha gaarka ah ee hawlgalka ka qaybqaatay, isagoo sabab uga dhigay arrimo la xiriira amniga hawlgalka.
Qaabka loo dhigay warka ayaa ka duwan xogta ay soo saareen mas’uuliyiinta Puntland iyo warbixinnada maxalliga ah. Ilo-wareedyo ka tirsan Puntland iyo Mareykanka ayaa sheegay in hawlgalku uu bartilmaameedsaday goob hub iyo rasaas u taallay Al-Shabaab oo ku taal Markad, oo ka tirsan buuraleyda Al-Madow (Cal Madow/Golis), waxayna tilmaameen in hawlgalka lagu fuliyay iskaashi lala sameeyay maamulka Puntland. Lama bixin faahfaahin degdeg ah oo ku saabsan khasaaraha nafeed ama baaxadda burburka.
Goobtu waxay leedahay muhiimad istiraatiijiyadeed. Buuraleyda Al-Madow ee gobolka Sanaag ayaa loo aqoonsaday inay tahay goob ay Al-Shabaab ka waddo dhaqdhaqaaqyo, iyadoo isla waqtigaasna Puntland ay hawlgallo militari ka wadday meelo kale oo ka tirsan gobollada waqooyi oo ka dhan ah kooxda ISIS-Somalia. Sidaa darteed, burburinta kaabayaasha hubka lagu kaydiyo ayaa saameyn ku yeelan karta awoodda kooxdu u leedahay inay saadka u hesho oo ay sii waddo hawlgalladeeda waqooyiga Soomaaliya.
Duqeyntan ugu dambeysay ayaa sidoo kale qayb ka ah kororka guud ee hawlgallada cirka ee Mareykanku ku hayo Al-Shabaab. Diiwaanka AFRICOM ayaa muujinaya duqeymo kale oo Mareykanku ka fuliyay Soomaaliya taariikhaha kala ah 4, 5, 8 iyo 14-kii Sebtembar, kuwaas oo dhammaantood lagu sheegay inay ahaayeen kuwo lagu fuliyay iskaashi lala sameeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya. AFRICOM waxay sheegtay in hawlgalkii ugu dambeeyay loogu talagalay in lagu wiiqiyo awoodda Al-Shabaab ee ay ku hanjabto ciidamada Mareykanka iyo muwaadiniinta Mareykanka ee dibadda jooga. Taliska ma uusan soo saarin macluumaad ku saabsan khasaaraha ka dhashay weerarka.
Dhinaca ugu muhiimsan ee howlgalka waa farqiga u dhexeeya sida iskaashiga loo sharraxay. AFRICOM waxay si rasmi ah u eedeysay weerarka inay ka dambeysay isku-dubaridka Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliya, halka qoraalka Puntland uu xoogga saaray iskaashiga maamulka Puntland. Labada sharraxaadba daruuri maaha inay yihiin kuwo iska soo horjeeda, laakiin kala duwanaanshaha ayaa muhiim u ah siyaasadda sababtoo ah Puntland waxay leedahay qaab-dhismeedkeeda amniga waxayna ka waday gobolka howlgallo ka dhan ah argagixisada.
Dhinaca Puntland, hawlgalku wuxuu muujinayaa muhiimadda istaraatiijiyadeed ee buuraha waqooyi ee dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo qiimaha iskaashiga amniga tooska ah ee lala yeesho la-hawlgalayaasha caalamiga ah. Marka laga eego aragtida Muqdisho, ereyada AFRICOM waxay xoojinayaan mowqifka Dowladda Federaalka ee ah in hawlgallada militariga Mareykanka ee Soomaaliya lagu sameeyo iskaashi lala sameeyo dowladda qaranka.
Mareykanka, ujeeddada degdegga ah waxay u muuqataa inay tahay mid shaqeyneysa halkii ay ka ahaan lahayd mid siyaasadeed: carqaladeynta hubka iyo shabakadaha saadka ee Al-Shabaab meel kasta oo ay ka shaqeeyaan. Si kastaba ha ahaatee, iyadoo dhaqdhaqaaqa militariga Mareykanka uu ku fidayo waqooyiga Soomaaliya, su’aasha ah cidda si rasmi ah loogu aqoonsan yahay mas’uuliyiinta Soomaaliya inay yihiin la-hawlgalayaal ayaa noqon karta mid aad muhiim u ah doodda siyaasadeed ee ballaaran ee federaalka ee dalka.
