Madaxweynaha Soomaaliya oo sheegay in Israa’iil iyo Taiwan ay khatar ku yihiin midnimada iyo qaranimada dalka

Mogadisho (QJ)— Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ku tilmaamay Israa’iil iyo Taiwan inay khatar ku yihiin midnimada qaran iyo qaranimada Soomaaliya, isagoo ku eedeeyay inay wiiqayaan madax-bannaanida dalka iyagoo xiriir la leh Somaliland.

Madaxweynaha ayaa hadalkan ka sheegay Axaddii, xilli uu ka qaybgalayay munaasabad lagu daah-furayay dhismaha Jaamacadda Difaaca Qaranka Soomaaliya oo laga dhisayo Muqdisho. Jaamacaddan ayaa la filayaa inay yeelato isbitaal gaar ah oo loogu talagalay xubnaha ciidamada qalabka sida.

“Taiwan waxay khatar ku tahay jiritaanka Soomaaliya, Israa’iil-na waxay khatar kale ku tahay qaranimada Soomaaliya. Waan ognahay cidda ay yihiin xulafadeenna dhow, iyo cidda aanay ahayn,” ayuu yiri Xasan Sheekh.

Dalka Shiinaha, oo madaxweynuhu ku tilmaamay mid ka mid ah xulafada ugu dhow Soomaaliya, ayaa maalgelinaya dhismaha jaamacaddan. Beijing ayaa weli ka soo horjeedda in Taiwan laga aqoonsado caalamka, waxayna taageertaa ilaalinta midnimada dhuleed ee Soomaaliya.

Hadallada madaxweynaha ayaa ku soo beegmay xilli ay jiraan xiisado diblomaasiyadeed oo xooggan, ka dib markii Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland taariikhdu markay ahayd 26-kii Diseembar, 2025. Israa’iil ayaa weli ah dalka keliya ee si rasmi ah u aqoonsaday madax-bannaanida Somaliland; tallaabadaas oo dhalisay diidmo adag oo ka timid Muqdisho, isla markaana keentay in Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ay yeeshaan kulan degdeg ah. Midowga Afrika iyo Jaamacadda Carabta ayaa iyaguna cambaareeyay go’aankaas, waxayna dib u xaqiijiyeen taageeradooda ku aaddan ilaalinta midnimada dhuleed ee Soomaaliya.

Taiwan ayaa xiriir la lahayd Somaliland tan iyo sannadkii 2020-kii, kaas oo ay ka mid yihiin matalaad diblomaasiyadeed iyo iskaashi dhinacyo kala duwan ah, sida horumarinta, tiknoolajiyadda, iyo adeegyada dadweynaha. Soomaaliya waxay xiriirkan u aragtaa caqabad ku ah madax-bannaanideeda, halka Somaliland ay u aragto tallaabo qayb ka ah dadaalladeeda ku aaddan dhisidda xiriirro caalami ah, iyadoo ah dhul is-maamula.

Isagoo ka hadlaya siyaasadda gudaha, Xasan Sheekh ayaa sidoo kale dhaliilay hoggaamiyeyaasha mucaaradka, isagoo ku eedeeyay inay taageero ka raadsanayaan dowladaha shisheeye, halkii ay khilaafaadka ku xallin lahaayeen wada-hadal. Wuxuu ugu baaqay inay dib ugu soo laabtaan miiska wada-hadallada ay la yeelanayaan Dowladda Federaalka.

Hadallada Xasan Sheekh ayaa iftiiminaya sida xiriirrada caalamiga ah ee Somaliland—gaar ahaan kuwa ay la leedahay Israa’iil iyo Taiwan—ay qayb uga noqdeen walaacyada ballaaran ee Soomaaliya ka qabto dhinacyada diblomaasiyadda iyo siyaasadda caalamiga ah. Taageerada Shiinaha ee Muqdisho waxay ku kordhinaysaa dhinac kale, iyadoo la tixgelinayo diidmada Beijing ee aqoonsiga caalamiga ah ee Taiwan iyo taageerada ay u hayso midnimada dhuleed ee Soomaaliya. Si kastaba ha ahaatee, Somaliland, xiriirka ay la leedahay Israa’iil iyo Taiwan waa qayb ka mid ah dadaalkeeda ay ku doonayso inay ku hesho aqoonsi caalami ah iyo xoojinta iskaashiga shisheeye. Sidaas darteed, arrintu waxay muujinaysaa khilaaf ballaaran oo ku saabsan madaxbannaanida, aqoonsiga iyo danaha caalamiga ah ee is haysta ee Geeska Afrika.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *