Garoowe (QJ) — Puntland ayaa si rasmi ah u cambaareysay weeraradii dhawaan ka dhacay xeebta Nugaal waxayna dalbatay sharraxaad ku saabsan cidda fulisay weerarrada, iyadoo ay sii kordhayaan walaaca laga qabo burcad badeedda cusub iyo dhaqdhaqaaqyada milatari ee shisheeye ee gobolka.
Maamulka Puntland ayaa sheegay in weeraradii laga soo sheegay Agoosto 18 iyo 20 meel u dhow Garmaal, degmada Eyl ay waxyeello u geysteen kalluumeysatada iyo hantidooda. Waxay sidoo kale sheegtay inay baarayso wararka sheegaya in kooxaha burcad badeedda ee cusub ay taageero ka heli karaan ciidamada ka baxsan Puntland.
Muranka ayaa sii xoogeystay ka dib markii la sheegay in diyaarad aan duuliye lahayn ay weerartay meel u dhow Garmaal, wax yar ka dib markii doon yar ay geysay saadka iyo sahayda markabka la afduubtay. Diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Turkiga iyo diyaaradaha qumaatiga u kaca ee ciidamada badda ayaa la sheegay inay si xooggan u ilaalinayeen biyaha ku xeeran markabka xilligaas.
Duqeynta ayaa dishay dhowr qof oo maxalli ah oo ku sugnaa xeebta. Si kastaba ha ahaatee, xubnaha qoyska iyo odayaasha bulshada ayaa si xooggan uga dooday sheegashada ah in kuwa la dilay ay ahaayeen burcad badeed, iyagoo ku adkeysanaya inay ahaayeen kalluumeysato maxalli ah oo aan waxba galabsan.
Turkiga ilaa hadda ma uusan sheegin halka uu ku lug lahaa weerarka la soo sheegay.
Dhacdadan ayaa ka dambeysay afduubkii la sheegay in loo geystay Markabka M/V LUTUF ee xeebta Eyl. Markabka ayaa la sheegay inuu siday hub iyo qalab isgaarsiineed, wuxuuna ku sii jeeday xarun tababar oo ay ciidamada Turkiga ku leeyihiin Muqdisho.
Puntland waxay cambaareysay dib u soo noqoshada burcad-badeednimada, laakiin waxay dalbatay in la caddeeyo weerarrada, oo ay ku jiraan cidda fulisay iyo ujeeddadooda. Maamulku wuxuu ka digay in dhacdooyinka noocaas ahi ay dhaawici karaan xiriirka iyo iskaashiga amniga ee la-hawlgalayaasha caalamiga ah.
Dhacdadii Garmaal waxay dhalisay su’aalo ka baxsan khatarta burcad-badeednimada ee soo cusboonaatay. Haddii dhibanayaashu ay runtii ahaayeen kalluumeysato maxalli ah, sida qoysaskooda iyo odayaasha bulshadu ay u hayaan, shaqo joojinta ayaa sii xoojin karta xiisadda u dhaxaysa bulshooyinka xeebaha iyo ciidamada amniga ee shisheeye ee ka howlgala biyaha Puntland.
Joogitaanka la sheegay ee diyaaradaha ilaalada Turkiga iyo diyaaradaha qumaatiga u kaca, oo ay weheliso diidmada Ankara ee ah inay xaqiijiso ama beeniso ku lug lahaanshaha, waxay u badan tahay inay kiciso su’aalo dheeraad ah oo ku saabsan cidda oggolaatay hawlgalka iyo sirdoonka loo adeegsaday in lagu aqoonsado bartilmaameedyada.
Puntland, arrintu waa mid si gaar ah xasaasi u ah. Maamulku waa inuu la dagaallamaa burcad-badeednimada dhabta ah isagoo sidoo kale ilaalinaya bulshooyinka kalluumeysiga maxalliga ah in si khaldan loo bartilmaameedsado ama lala xiriiriyo shabakadaha dambiyada.
Khilaafka ayaa sidoo kale muujinaya baahida loo qabo hufnaan iyo isku-dubarid ballaaran oo u dhexeeya mas’uuliyiinta Puntland iyo ciidamada caalamiga ah ee ka howlgala xeebteeda. Haddii aan la helin macluumaad cad oo ku saabsan weerarka, aqoonsiga dadka la dilay iyo saldhigga loo bartilmaameedsaday, kalsooni darro ayaa sii kordheysa.
Xilliga la sheegay in burcad-badeeddu ay ku soo laabanayso xeebaha Soomaaliya, Puntland waxay wajahaysaa shaqo adag oo ah inay isku dheelitirto iskaashiga caalamiga ah ee amniga badda iyo ilaalinta dadkeeda xeebaha iyo awooddeeda ku aaddan arrimaha amniga maxalliga ah.
