Muqdisho (QJ)— Dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta ee Yemen ayaa doonaya inay ballaariyaan joogitaankooda gudaha Soomaaliya, taas oo laga yaabo inay abuurto goob cusub oo laga qaado weerarro lagu beegsanayo maraakiibta gobolka isla markaana kordhin karta khatarta soo wajihi karta ciidamada Mareykanka ee Geeska Afrika, sida lagu sheegay warbixin ay qortay jariiradda Stars and Stripes, iyadoo soo xiganaysa Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM).
Sarkaal ka tirsan milatariga Mareykanka ayaa u sheegay wargeyska in wakiillo ama dagaalyahanno ka tirsan Xuutiyiinta ay laga yaabo inay horey u joogeen waqooyiga Soomaaliya iyagoo la kaashanaya Al-Shabaab, oo ah kooxda mintidka ah ee xiriirka la leh Al-Qaacida kana hawlgasha dalka. Sarkaalka ayaa ka digay in iskaashiga u dhexeeya labada kooxood uu siin karo Xuutiyiinta fursad ay ku helaan dhul ay ka ballaarin karaan hawlgalladooda dhanka Gacanka Cadmeed.
Xiriirkan la soo sheegay ayaa walaac ka abuuray amniga mid ka mid ah marinnada badda ee ugu muhiimsan istiraatiijiyad ahaan caalamka. Joogitaan xooggan oo ay Xuutiyiintu ku yeeshaan xeebaha Soomaaliya ayaa kordhin kara suurtagalnimada weerarro ka yimaada labada dhinac ee Gacanka Cadmeed, taas oo cadaadis dheeraad ah saaraysa dadaallada lagu ilaalinayo maraakiibta ganacsiga iyo waddooyinka ganacsiga ee gobolka.
AFRICOM ayaa sidoo kale ka walaacsan in Xuutiyiintu ay Al-Shabaab siin karaan hub aad u casri ah, tababar iyo khibrad farsamo, gaar ahaan dhanka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (drones) iyo awoodaha kale ee milatari. Iskaashiga noocaas ah ayaa kordhin kara awoodda kooxdu ay ugu hanjabto shaqaalaha iyo danaha Mareykanka ee Bariga Afrika, oo ay ku jiraan kuwa ku sugan saldhigga Camp Lemonnier ee Jabuuti, kaas oo ah xarun muhiim u ah hawlgallada milatari ee Mareykanka ee gobolka.
Digniintan ayaa timid xilli milatariga Mareykanka ay wax ka beddelayaan qaar ka mid ah awooddooda la-socodka iyo basaasidda. Stars and Stripes ayaa ku warrantay in tiro aan la cayimin oo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee nooca MQ-9 Reaper ah laga raray Soomaaliya oo loo wareejiyay dhanka Galbeedka (Western Hemisphere) si loogu isticmaalo hawlgallo ka dhan ah kooxaha ka ganacsada daroogada. AFRICOM ayaa diidday inay shaaciso goobaha ay diyaaraduhu joogaan ama qorshayaasha mustaqbalka ee la xiriira geyntooda, iyadoo sabab uga dhigtay arrimo la xiriira amniga hawlgallada. Wargeyska ayaa xusay in hoos u dhaca ku yimid daboolidda hawada ee diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay caqabad ku noqon karto dadaallada lagu la soconayo Al-Shabaab iyo dhaqdhaqaaqyada Xuutiyiinta ee Soomaaliya.
Baaxadda dhabta ah ee joogitaanka Xuutiyiinta ee Soomaaliya ayaan weli si cad loo aqoon. Si kastaba ha ahaatee, saraakiisha Mareykanka ayaa horey uga digay awoodda dhaqdhaqaaqan uu u leeyahay inuu weerarro ku qaado meelo fog-fog. Taliyihii hore ee AFRICOM, Jeneraal Michael Langley, ayaa sannadkii hore u sheegay Congress-ka in Xuutiyiintu ay weerari karaan xarunta militariga Mareykanka ee Jabuuti haddii ay doortaan inay sii xoojiyaan iskahorimaadka ay la leeyihiin Washington.
Xiisaha Xuutiyiinta ee la sheegay inay ka qabaan Soomaaliya ayaa muujinaya xiriirka sii kordhaya ee ka dhexeeya khataraha amniga ee Yemen iyo xasillooni darrada ka jirta Geeska Afrika. Xiriir dhow oo lala yeesho Al-Shabaab ayaa Xuutiyiinta siin kara marin dheeraad ah, sirdoon iyo fursado hawlgal oo u dhow Gacanka Cadan, iyadoo laga yaabo inay Al-Shabaab siiso fursad ay ku helaan hub iyo khibrad aysan hadda lahayn.
Su’aasha ugu muhiimsan ayaa ah in xiriirada la soo sheegay ay u kobci doonaan iskaashi hawlgal oo joogto ah ama ay ku koobnaan doonaan wareejinta hubka, tababarka iyo xiriirka saadka. Ballaarinta xiriirka waxay adkeyn kartaa dadaallada amniga badda iyo ka hortagga argagixisada, gaar ahaan haddii la yareeyo kheyraadka la socodka. Heerka khatarta weli lama hubo, sheegashooyinka lagu soo xigtay warbixintana ma xaqiijin in Xuutiyiintu ay heleen saldhig hawlgal oo joogto ah oo ku yaal Soomaaliya.
