Hargeysa (QJ) — Boqortooyada Ingiriiska ayaa walaac ka muujisay tirada sii kordheysa ee xariga saxafiyiinta ee Somaliland, iyadoo ka digtay in xariga soo noqnoqda uu wiiqayo sumcadda dimuqraadiyadda ee dhulka, waxayna ku baaqday ilaalin xooggan oo loo fidiyo xorriyadda saxaafadda.
War-saxaafadeed ka soo baxay Xafiiska Ingiriiska ee Hargeysa, UK ayaa lagu sheegay in wadahadallo lala yeeshay Wasiirka Warfaafinta Somaliland iyo wakiillada waaxda warbaahinta ay muujiyeen walaac ku saabsan sida loola dhaqmay saxafiyiinta. Xafiisku wuxuu ku warramay in in ka badan 50 kiis oo la xiriira xariga saxafiyiinta la diiwaan geliyay wax ka yar laba sano.
“Xarig kasta waa in lagu sameeyaa habraaca saxda ah iyo kormeer garsoor oo sax ah,” ayuu yiri Xafiiska Ingiriiska, isagoo ku nuuxnuuxsaday in saxaafadda madaxa-bannaan, xorriyadda hadalka iyo booska bulshada ay yihiin astaamo muhiim u ah dimuqraadiyadda adkeysiga leh.
UK waxay qiratay sumcadda dimuqraadiyadda Somaliland laakiin waxay ka digtay in xariga soo noqnoqda uu halis gelinayo inuu dhaawaco meeqaamka ay ku leedahay. Waxay ku nuuxnuuxsatay in warbaahinta xorta ah ay xoojiso Somaliland halkii ay daciifin lahayd, iyadoo hoosta ka xariiqaysa muhiimadda ay leedahay ilaalinta awoodda saxafiyiinta ee inay si madax-bannaan u soo sheegaan.
Britain waxay sidoo kale soo dhaweysay soo bandhigidda Hindise Sharciyeedka Saxaafadda ee hor yaalla Baarlamaanka Somaliland, iyadoo ku tilmaantay fursad wax looga qabanayo caqabadaha muddada dheer soo jiray ee ka jira waaxda warbaahinta. Waxay ku baaqday in Golaha Saxaafadda ee la soo jeediyay uu noqdo mid si dhab ah u dhexdhexaad ah oo awood u leh inuu si madax-bannaan u xalliyo khilaafaadka.
Hadalkan ayaa yimid iyadoo ay socdaan doodo ku saabsan xorriyadda saxaafadda iyo xarigga suxufiyiinta Somaliland. Dadka u dooda xorriyadda saxaafadda ee maxalliga ah iyo kuwa caalamiga ah ayaa walaac ka muujiyay kiisaska ku lug leh suxufiyiinta ka warbixinaya arrimaha xasaasiga ah ee siyaasadda, halka UK ay ku celisay ballanqaadkeeda ah inay taageerto xorriyadda saxaafadda ee dhulka.
Hadalka UK wuxuu iftiiminayaa caqabad ku soo food leh Somaliland iyadoo doonaysa inay ilaaliso sumcaddeeda bulsho dimuqraadi ah oo hay’adeed deggan. Saxaafadda madaxa-bannaan iyo ilaalinta sharciga ee suxufiyiinta ayaa muhiim u ah oo keliya isla xisaabtanka gudaha laakiin sidoo kale kalsoonida caalamiga ah ee Somaliland iyo ka-qaybgalka diblomaasiyadeed.
Hindise Sharciyeedka Saxaafadda ee la soo jeediyay wuxuu bixin karaa fursad lagu dhiso xeerar cad oo xukuma xeerarka warbaahinta iyo khilaafaadka, iyadoo la raacayo in qaab-dhismeedka ka dhasha uu ilaaliyo madaxbannaanida tifaftirka iyo habka saxda ah. Tijaabada dhexe waxay noqon doontaa in mas’uuliyiinta Somaliland ay ballanqaadyada maamulka dimuqraadiyadda u beddelaan ilaalin sharci oo joogto ah oo loogu talagalay suxufiyiinta iyo xorriyadda hadalka.
