ARUSHA (QJ) — Guddoomiyaha Maxkamadda Sare ee Soomaaliya, Baashe Yuusuf Axmed, iyo lix garsoore oo ka tirsan Maxkamadda Sare ayaa la sheegay inay dacwad ka gudbiyeen Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ka gudbiyeen Maxkamadda Caddaaladda ee Bariga Afrika.
Sida laga soo xigtay Somali Stream, garsoorayaashu waxay ku eedeeyeen Madaxweynaha inuu jebiyay Dastuurka iyo inuu faragelin ku sameeyay madax-bannaanida maxkamadaha.
Waxay sidoo kale sheeganayaan in garsoorayaashu ay la kulmeen hanjabaado iyo cadaadis sababtoo ah khilaafka socda. Sheegashooyinkan si madax-bannaan looma xaqiijin.
Kiiskan ayaa daba socda go’aankii Madaxweyne Xasan Sheekh uu ku qaaday Baashe jagada Guddoomiyaha Maxkamadda Sare iyo inuu magacaabay qof beddela.
Xafiiska Madaxweynaha ayaa sheegay in go’aanka uu ka dambeeyay cabashooyin ku saabsan sida loo maamulayo maxkamadaha. Waxay sheegtay in tallaabadani ay qayb ka ahayd dadaallada lagu horumarinayo nidaamka caddaaladda.
Si kastaba ha ahaatee, Maxkamadda Sare way diiday xilka qaadista. Waxay sheegtay in Madaxweynuhu uusan lahayn awood sharci ah oo uu xilka kaga qaadi karo Guddoomiyaha Maxkamadda Sare isagoon raacin habka saxda ah.
Khilaafku wuxuu noqday mid aad u daran ka dib markii Maxkamadda Sare ay soo saartay go’aan Noofambar 5, 2026. Maxkamaddu waxay sheegtay in muddada Madaxweynaha, Baarlamaanka Federaalka iyo Dowladda Federaalka ay dhammaatay. Waxay diiday go’aanka ah in muddo kordhintooda la sameeyo.
Maxkamadu waxay sidoo kale ugu baaqday hoggaamiyeyaasha siyaasadda inay ku heshiiyaan qorshe doorasho 30 maalmood gudahood oo ay qabtaan doorashooyin 90 maalmood gudahood. Xukunka ayaa ku daray xiisadda siyaasadeed.
Garsoorayaashu waxay la sheegay inay weydiisteen Maxkamadda Caddaaladda Bariga Afrika, oo fadhigeedu yahay Arusha, Tanzania, inay baarto cabashadooda iyadoo la raacayo Heshiiska Bulshada Bariga Afrika.
Tallaabadan waxay khilaafka ka dhigi kartaa mid ka baxsan maxkamadaha iyo hay’adaha dowladda ee Soomaaliya. Si kastaba ha ahaatee, weli ma cadda in maxkamadda gobolku ay si rasmi ah u diiwaangelisay kiiska ama ay ogolaatay inay dhageysato.
Dowladda Soomaaliya weli si cad ugama jawaabin kiiska la soo sheegay ama eedeymaha garsoorayaasha.
Khilaafka hadda wuxuu noqday tijaabo halis ah oo lagu sameeyo nidaamka caddaaladda Soomaaliya. Madaxweynuhu wuxuu sheegay in Baashe xilka laga qaaday sababo la xiriira cabashooyin ka dhan ah maxkamadaha. Maxkamadda Sare waxay sheegtay in xil ka qaadista ay ahayd mid sharci darro ah.
Sheegashada garsoorayaasha ee hanjabaadaha iyo cadaadiska ayaa sidoo kale ah kuwo halis ah. Si kastaba ha ahaatee, wali waxay u baahan yihiin in lagu taageero caddeymo.
Tallaabooyinka xiga ee maxkamadda gobolka ayaa muhiim noqon doona. Haddii ay ogolaato inay dhageysato kiiska, khilaafku wuxuu cadaadis badan saari karaa dowladda Soomaaliya.
Khilaafka sii kordhaya ee u dhexeeya Madaxweynaha iyo maxkamadaha ayaa sidoo kale adkeynaya in hoggaamiyeyaasha Soomaaliya ay ku heshiiyaan doorashooyinka oo ay xalliyaan xiisadda siyaasadeed ee ballaaran ee dalka.
