Muqdisho (QJ)— Kooxaha mucaaradka Soomaaliya ayaa su’aal ka keenaya habka dowladda u wajaheyso doorashooyinka qaranka ee la qorsheeyay ka dib markii la sheegay in Taliyaha Hay’adda Sirdoonka iyo Amniga Qaranka (NISA) Mahad Maxamed Salaad uu ku booriyay hoggaamiyeyaasha mucaaradka inay aqbalaan madasha wadatashiga qaranka ee uu soo jeediyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.
Kulamadii ugu dambeeyay ee ka dhacay Muqdisho, Mahad Salaad wuxuu kala hadlay xaaladda siyaasadeed ee dalka wakiillo ka socda kooxaha mucaaradka, oo ay ku jiraan Xisbiga Nabadda iyo Nolosha, Golaha Qaranka Soomaaliya, Madasha Midnimada Qaranka iyo Dallada Bulshada Rayidka. Waxaa la sheegay inuu gudbiyay farriin ka timid Madaxweyne Xasan Sheekh, kaasoo kooxaha ku casuumay inay ka soo qaybgalaan madasha wadatashiga qaranka ee loo qorsheeyay Noofambar 14-18, 2026.
Sida laga soo xigtay warbixinta kulamada, madaxa NISA wuxuu ku dhiirrigeliyay hoggaamiyeyaasha mucaaradka inay ka qaybgalaan madasha oo ay ka qayb galaan dood ku saabsan doorashooyinka la soo jeediyay ee dowladda, oo loo qorsheeyay Abriil 15, 2027. Waxa kale oo la sheegay inuu ka digay in Soomaaliya ay wajahayso caqabado amni oo halis ah wuxuuna carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la qabto doorashooyinka.
Si kastaba ha ahaatee, dadka mucaaradka ah ayaa su’aal ka keenay in madasha la soo jeediyay ay bixin doonto fursad dhab ah oo lagu gorgortamo qabanqaabada doorashooyinka dalka. Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa ku dooday in heshiis aan la gaari karin iyada oo aan la helin dhexdhexaadin caalami ah. Xubin ka tirsan Golaha Cabdulqadir Cosoble ayaa sheegay in wakiillada beesha caalamka ee fadhigoodu yahay Muqdisho ay ka qayb qaataan wadahadallada.
Xubnaha mucaaradka ayaa ku eedeeyay Villa Somalia inay ku adkaysanayso qorshaheeda doorashada ee ay doorbidayso halkii ay ka furi lahayd wadahadallo ku saabsan geeddi-socod loo dhan yahay oo ay aqbali karaan daneeyayaasha siyaasadda dalka. Khilaafku wuxuu sidoo kale ku lug leeyahay wax-ka-beddel la soo jeediyay oo lagu sameynayo dastuurka ku-meel-gaarka ah, iyadoo dowladda iyo hoggaamiyeyaasha mucaaradka ay haystaan mowqifyo kala duwan oo ku saabsan sida dalku u socdo.
Marka laga eego aragtida mucaaradka, arrinta ugu muhiimsan maaha oo keliya in la tago madasha wadatashiga ee bisha Nofeembar, laakiin in kulanku u oggolaan doono dhammaan dhinacyada inay si siman uga wada xaajoodaan geeddi-socodka doorashada. Kooxaha mucaaradka ah waxay rabaan in wakiillo caalami ah ay ku lug yeeshaan, iyagoo ku doodaya in ka qaybgalkoodu uu gacan ka geysan karo dhisidda kalsoonida iyo ka hortagga wadahadalladu inay noqdaan taageeridda go’aannada ay hore u gaartay dowladda.
Ku lug lahaanshaha taliyaha NISA ee wadahadallada lala yeelanayo kooxaha siyaasadda ayaa sidoo kale keenaysa su’aalo ku saabsan doorka hay’adaha amniga ee muranka doorashada. In kasta oo dawladdu u arki karto shirarka inay qayb ka yihiin dadaallada lagu dhiirigelinayo wadahadalka iyo ilaalinta xasilloonida qaranka, haddana dadka mucaaradka ah ayaa laga yaabaa inay su’aal ka keenaan sababta madaxa sirdoonka uu u gudbinayo farriimo siyaasadeed halkii laga xallin lahaa wadahadallada iyada oo loo marayo wadahadallo toos ah oo dhexmara hoggaamiyeyaasha siyaasadda.
Khilaafku wuxuu weli ku salaysan yahay saddex arrimood oo waaweyn: qaabka doorashada, wax-ka-beddelka dastuurka ee la soo jeediyay iyo doorka dhexdhexaadinta madaxbannaan ama tan caalamiga ah. Haddii aan khilaafaadkan lagu xallin geeddi-socod la isku raacay, madasha wadatashiga ee la qorsheeyay waxay ku adkaan kartaa inay soo saarto heshiis siyaasadeed.
