Washington (QJ) — Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi “Irro”, ayaa ku tilmaamay booqashadiisii dhawaan uu ku tagay Washington mid miro-dhal ah; isagoo u sheegay dadka reer Somaliland ee ku nool Mareykanka in kulamadii uu la yeeshay mas’uuliyiinta Mareykanka, xubnaha Kongareeska iyo hay’adaha qaabeeya siyaasadda ay dhaliyeen wax uu ugu yeeray “rabitaan wanaagsan, kalsooni iyo rajo” ku aaddan xiriir xooggan, maalgashi kordhay iyo horumar loo qaado dhanka aqoonsiga caalamiga ah.
Isagoo ka hadlayay kulan uu la yeeshay jaaliyadda Somaliland ee Washington, ayuu Irro dulmaray qodobada ugu muhiimsan ee laga hadlay intii lagu guda jiray booqashadiisa Mareykanka, kuwaas oo ay ka mid ahaayeen xiriirka diblomaasiyadeed, iskaashiga dhanka amniga, horumarinta dhaqaalaha, maalgashiga iyo mowqifka istiraatiijiga ah ee Somaliland ay ku leedahay Geeska Afrika, Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Somaliland ayaa horay u sheegtay in booqashada looga gol lahaa xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed, iskaashiga amniga iyo dhaqaalaha, dhiirrigelinta maalgashiga iyo dhisidda taageero loo helo ololaha aqoonsiga Somaliland.
Madaxweynaha ayaa hoosta ka xariiqay xiriirka soo jireenka ah ee ka dhexeeya Somaliland iyo Mareykanka, isagoo tilmaamay ka-qayb-galkii taariikhiga ahaa ee dadka reer Somaliland ku lahaayeen ganacsiga caalamiga ah, diblomaasiyadda iyo la-fal-galka dunida ballaaran. Wuxuu sheegay in maamulkiisu doonayo inuu Washington la yeesho xiriir ku dhisan dano wadaag iyo iskaashi, halkii uu ku dhisan lahaa gargaar ama ku-tiirsanaan.
Ajandaha Irro ee Washington waxaa ka mid ahaa kulamo uu la yeeshay dadka dejiya siyaasadda Mareykanka iyo hay’ado cilmi-baaris oo saameyn leh. Bishii Sebtembar 17-keedii, wuxuu la kulmay wakiillo ka socda Atlantic Council iyo Foundation for Defence of Democracies, halkaas oo wadahadalladu diiradda lagu saaray amniga Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, waddooyinka maraakiibta, ganacsiga caalamiga ah iyo fursadaha iskaashiga istiraatiijiga ah. Somaliland ayaa sidoo kale soo bandhigtay hay’adaheeda dimuqraadiga ah iyo muhiimadda istiraatiijiga ah ee magaalada Berbera intii lagu guda jiray bandhigga ay u sameysay khubarada siyaasadda Mareykanka.
Bishii Sebtembar 19-keedii, Irro ayaa xarunta Kongareeska (Capitol Hill) kula kulmay Senatar Ted Cruz oo ka tirsan Mareykanka. Sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Somaliland, kulanka waxaa diiradda lagu saaray ololaha aqoonsiga Somaliland, xiriirka Mareykanka iyo Somaliland iyo iskaashi suurtagal ah oo dhinacyada amniga, horumarinta dhaqaalaha iyo xasilloonida gobolka ah. Cruz ayaa horay u taageeray in Mareykanku aqoonsado Somaliland, wuxuuna ku dooday in mowqifka juqraafiyeed ee dhulku uu siinayo muhiimad istiraatiiji ah oo u adeegta danaha Mareykanka. Kulan uu la yeeshay qurbajoogta, Cirro wuxuu muujiyay mahadnaq uu u hayo kaalinta bulshada ee horumarinta Somaliland, oo ay ku jiraan maalgashiga, daryeelka bulshada, dhismaha qaranka iyo u doodista aqoonsiga caalamiga ah. Wuxuu ku boorriyay dadka reer Somaliland ee dibadda jooga inay midoobaan oo ay gacan ka geystaan nabadda iyo xasilloonida, isagoo ka digaya ficillada ama hadallada sii xoojin kara kala qaybsanaanta gudaha.
Madaxweynuhu wuxuu sidoo kale ka hadlay caqabadaha siyaasadeed ee gudaha. Wuxuu sheegay in maamulkiisu uu weli ka go’an yahay inuu si nabad ah u xalliyo khilaafaadka qabaa’ilka, wuxuuna muujiyay rabitaan ah inuu dib ugu soo celiyo Laas Caanood gacanta Somaliland iyada oo loo marayo habab nabdoon. Arrintu waxay weli tahay mid siyaasadeed iyo mid dhuleedba leh, gaar ahaan marka la eego khilaafka sii socda ee gobollada bari.
Booqashada Cirro ee Washington waxay bilaabatay horraantii Sebtembar waxayna ku lug lahayd wafdi ballaaran oo ay ku jiraan arrimaha dibadda, wasiirrada difaaca iyo duulista, la-taliyayaasha sare ee madaxweynaha iyo mas’uuliyiin kale. Somaliland waxay safarka u soo bandhigtay dadaal diblomaasiyadeed oo weyn si ay si toos ah ugu gudbiso mudnaanta siyaasadeed, dhaqaale iyo amni ee siyaasiyiinta Mareykanka.
Marka laga eego aragtida Somaliland, sharraxaadda Cirro ee booqashada Washington waxay ka tarjumaysaa dadaal lagu doonayo in ololaha aqoonsiga loogu wareejiyo qaab iskaashi istiraatiiji ah. Halkii ay aqoonsiga u soo bandhigi lahaayeen oo keliya su’aal ku saabsan xaaladda taariikheed iyo siyaasadeed ee Somaliland, maamulkiisu wuxuu xoogga saarayaa waxa Somaliland siin karto Mareykanka ee amniga, iskaashiga badda, ganacsiga iyo maalgashiga.
Kulamada uu la yeeshay Senator Ted Cruz, Golaha Atlantic iyo Hay’adda Difaaca Dimuqraadiyadda waxay Somaliland siinayaan fursad ay ku heli karaan goobo siyaasadeed iyo siyaasadeed oo saameyn leh oo Mareykanka ah. Si kastaba ha ahaatee, “wanaagga” iyo “rajada” la soo sheegay waa in loo fahmaa inay yihiin qiimeynta madaxweynaha ee kulamada halkii laga caddeyn lahaa in Washington ay ka go’an tahay inay aqoonsato Somaliland. Mareykanka wuxuu sii wadaa inuu sii wado siyaasaddiisa rasmiga ah ee ku saabsan madaxbannaanida Soomaaliya iyo midnimada dhuleed, xitaa iyadoo sahaminaysa meelaha loogu talagalay la macaamilka dhabta ah ee Somaliland.
Sidaa darteed, ujeeddada diblomaasiyadeed ee degdegga ah waa in dareenka sii kordhaya ee Washington loo rogo iskaashi la taaban karo iyo, ugu dambayn, taageero caalami ah oo ballaaran oo loogu talagalay ololaheeda aqoonsiga. Guusha istaraatiijiyaddaasi waxay ku xirnaan doontaa oo keliya danaha Kongareeska iyo siyaasadda bulshada laakiin sidoo kale go’aannada maamulka Mareykanka iyo bulshada caalamiga ah ee ballaaran.
