KAMPALA (QJ) – Uganda ayaa si rasmi ah ugu dhawaaqday qorshe ay ciidamadeeda uga soo saarayso Soomaaliya ka dib 19 sano oo xiriir ah oo ay ka qayb qaadanaysay hawlgallada nabad ilaalinta, taasoo muujinaysa isbeddel muhiim ah oo ku yimid doorka dalka ee amniga gobolka.
Qoraal kooban oo uu soo dhigay X (oo hore loogu yiqiin Twitter), Taliyaha Ciidanka Difaaca Dadka Uganda, Jeneraal Muhoozi Kainerugaba, ayaa xaqiijiyay in howlgalka ciidamada Uganda ee Soomaaliya uu dhammaaday, diyaar garowguna uu bilaaban doono si ciidamada si buuxda uga baxaan dalka.
“Kadib 19 sano oo aan joognay Soomaaliya, waxaan damacsanahay in si buuxda looga baxo dalkaasi waqti dhow,” ayuu yiri General Muhoozi.
Ciidamada Uganda ayaa ahaa cutubka ugu weyn ee Hawlgalka nabadeynta ee Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM), iyagoo door muhiim ah ka ciyaaraya dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.
Waxaa lagu qiyaasaa in inta u dhaxaysa 5,000 ilaa 6,000 oo askari oo reer Uganda ah ay hadda ku sugan yihiin Soomaaliya, iyagoo door muhiim ah ka ciyaaraya sugidda kaabayaasha muhiimka ah ee dowladda, oo ay ku jiraan Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aden Adde, Dekedda Muqdisho, iyo goobo kale oo istiraatiiji ah.
Tan iyo 2007, Uganda waxay door muhiim ah ka ciyaartay dadaallada nabad ilaalinta caalamiga ah ee Soomaaliya, iyadoo siinaysa shaqaale milatari iyo hoggaan, iyo ka shaqaynta hawlgallada uu hoggaaminayo Midowga Afrika si loo xasiliyo dalka loona taageero ciidamada amniga Soomaaliya.
Waqti rasmi ah oo ku saabsan ka bixitaanka ciidamada Soomaaliya weli lama shaacin, mana cadda sida tallaabadani u saameyn doonto hawlgallada ATMIS iyo xaaladda guud ee amniga ee Soomaaliya.
Ka bixitaanka Uganda waxay calaamad u tahay bilowga dhammaadka qaabka hadda jira ee AUSSOM. Maadaama ay yihiin ciidanka ugu weyn, ugu waqtiga dheer, uguna kartida badan, bixitaanka Uganda wuxuu abuurayaa faaruq amni oo ballaaran. Tani waa hoos u dhaca ugu weyn ee awoodda ciidamada AU ee Soomaaliya tan iyo markii la aasaasay howlgalka waxayna beddeli doontaa dheelitirka militariga gudaha iyo hareeraha Muqdisho.
Ka bixitaanka 5,000-6,000 oo askari oo ilaalinaya halbowlayaasha muhiimka ah ee Muqdisho (garoonka diyaaradaha, dekedda, waddooyinka muhiimka ah) waa khatar amni oo masiibo ah. Ciidanka Qaranka Soomaaliya (SNA) ma awoodo inay buuxiyaan booskan. Tani waxay hubaal ahaan damaanad qaadaysaa in Al-Shabaab ay qaadi doonto weeraro waaweyn si ay u tijaabiso difaaca una suurtowdo inay isku daydo inay soo gasho ama xitaa weerarto kaabayaasha dhaqaalaha ee caasimadda, iyagoo ujeedadoodu tahay guul dacaayad oo cajiib ah iyo inay caddeyso jilicsanaanta dawladda.
Cutubka xiga ee taariikhda Soomaaliya wuxuu noqon karaa kii ugu rabshada badnaa uguna hubanti la’aanta badnaa tan iyo markii la riday dawladii Siyaad Barre.
