MUQDISHO (QJ) — Madaxweynayaashii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo Maxamed Cabdullaahi Maxamed ayaa si kulul u dhaleeceeyay Dowladda Federaalka, iyagoo ku eedeeyay inay adeegsaneyso hay’adaha amniga dowladda si ay u cabsi geliso mucaaradka siyaasadeed iyo inay caburiso dhaqdhaqaaqyada mucaaradka.
Iyagoo ka hadlayay shir jaraa’id oo wadajir ah oo ay ku qabteen Muqdisho, labada hoggaamiye ee hore ayaa cambaareeyay howlgalladii amniga ee dhawaan laga sameeyay caasimadda, iyagoo ku tilmaamay inay yihiin falal siyaasadeed oo ka dhan ah mucaaradka iyo kuwa u tartamaya xilka madaxweynaha.
Madaxweynayaashii hore waxay ku eedeeyeen in hay’adaha amniga ay bartilmaameedsadeen siyaasiyiinta mucaaradka ah isla markaana ay si xun u isticmaaleen agabkii loogu talagalay howlgallada ka dhanka ah argagixisada si ay u fuliyaan weerarro lagu qaadayo guryaha mas’uuliyiintii hore iyo kuwa dhaleeceeya dowladda.
Sheekh Shariif wuxuu diiday wararka sheegaya in hub laga qabsaday hoggaamiyeyaasha mucaaradka intii lagu jiray howlgallada, isagoo ku tilmaamay sheegashooyinka isku day lagu qiil gelinayo tallaabooyinka laga qaaday kooxaha siyaasadda kula jira.
“Eedeymahan waxaa loo isticmaalayaa in lagu abuuro marmarsiiyo lagu bartilmaameedsanayo shakhsiyaadka mucaaradka ah,” ayuu yiri Shariif, isagoo ku baaqay in la ixtiraamo xorriyadaha siyaasadeed iyo xuquuqda dastuuriga ah.
Madaxweynihii hore Farmaajo ayaa sidoo kale dhaleeceeyay sida ay dowladdu u maareysay xiisadda siyaasadeed, wuxuuna shaaca ka qaaday inuu soo jeediyay kulan toos ah oo ay ku lug leeyihiin isaga, Sheekh Shariif, iyo Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud si loo raadiyo xal ay Soomaalidu hormuud ka tahay oo loo xalliyo khilaafaadka siyaasadeed ee dalka.
Farmaajo wuxuu sheegay inuu aaminsan yahay in caqabadaha Soomaaliya lagu xallin karo wadahadal dhexmara hoggaamiyeyaasha qaranka iyada oo aan loo baahnayn dhexdhexaadin dibadeed.
Hadalladani waxay ku soo beegmayaan iyadoo xiisadda siyaasadeed ee sii kordheysa ee ku saabsan doorashooyinka, wax ka beddelka dastuurka, iyo eedaha kooxaha mucaaradka ah ee sheegaya in dowladdu ay isku dayayso inay xaddido dhaqdhaqaaqa siyaasadeed ka hor go’aannada siyaasadeed ee muhiimka ah.
Muuqaalka wadajirka ah ee Sheekh Shariif iyo Farmaajo waa mid siyaasadeed oo muhiim ah sababtoo ah waxay isu keentaa laba madaxweyne oo hore oo saameyn leh kuwaas oo inta badan matalayey kooxo siyaasadeed oo kala duwan oo ku sugan Soomaaliya.
Dhaleeceyntoodu waxay ka tarjumaysaa mowqif ballaaran oo mucaarad ah oo ka dhan ah Dowladda Federaalka waxayna muujinaysaa walaac sii kordhaya oo ka jira hoggaamiyeyaasha mucaaradka oo ku saabsan doorka hay’adaha amniga ee khilaafaadka siyaasadeed.
Baaqa Farmaajo ee ah in kulan toos ah lala yeesho Xasan Sheekh iyo Sheekh Shariif ayaa soo jeedinaya in qaar ka mid ah shakhsiyaadka siyaasadda sare leh ay weli u arkaan wadahadalka hoggaamiyeyaasha Soomaaliya inuu yahay waddada ugu macquulsan ee lagu xallin karo khilaafaadka doorashada iyo dastuurka dalka.
Isla markaana, eedeymaha ku saabsan hawlgallada amniga ee siyaasadaysan ayaa u badan inay sii xoojinayaan kalsooni darrada ka dhaxaysa dowladda iyo mucaaradka. Haddii aan la xallin, eedeymaha noocaas ah waxay adkeyn karaan dadaallada lagu gaarayo is-afgarad ku saabsan doorashooyinka iyo dib-u-habaynta maamulka.
Horumarka ayaa muujinaya cadaadiska sii kordhaya ee hoggaanka siyaasadeed ee Soomaaliya ku saaran inay helaan xal wada-xaajood ah oo lagu xalliyo khilaafaadka socda iyadoo laga fogaanayo ficillo sii kala qaybin kara jawiga siyaasadeed ee dalka.
