Garoowe (QJ) – Maamulka Puntland ayaa ku dhawaaqay in Ciidamada Difaaca Puntland ay si rasmi ah ula wareegeen dhammaan xarumaha iyo xeryaha ay hore u isticmaali jireen Ciidanka Amniga Puntland (PSF) ee Bosaso iyo Galkacyo, taasoo muujinaysa horumar muhiim ah oo ku yimid dib-u-habaynta amniga ee maamulka.
War-saxaafadeed ay soo saareen, Ciidamada Booliska Puntland ayaa lagu sheegay in xarumaha hadda ay hoos yimaadaan Ciidamada Difaaca Puntland, iyagoo ku tilmaamay hawlgalka mid lagama maarmaan u ah ilaalinta amniga dadweynaha iyo ilaalinta hantida dowladda.
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in hawlgalku uu keenay in la qabto hub, rasaas, gaadiid ciidan, iyo qalab kale. Puntland waxay sidoo kale sheegtay in qaar ka mid ah agabkii la helay – oo ay ku jiraan dharka booliska, katiinadaha, kabaha, iyo agab kale – ay qayb ka ahaayeen qalabkii ay hore ugu deeqday dowladda Shiinaha Ciidamada Booliska Soomaaliya.
Ku dhawaaqista ayaa timid ka dib markii la sheegay in shaqaalaha PSF ay si nabad ah uga baxeen saldhigyadooda Bosaso iyo Galkacyo, iyadoo aan la soo sheegin wax iska horimaad ama rabshado ah intii lagu guda jiray wareejinta.
Ciidanka Difaaca Puntland oo la aasaasay 2002, ayaa muddo dheer loo arkayay inay ka mid yihiin cutubyada ugu awoodda badan ee ka hortagga argagixisada ee Puntland, iyagoo door hoggaamineed ka ciyaara howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab iyo Daacish, gaar ahaan buuraha Cal Madow iyo Cal Miskaad.
Si kastaba ha ahaatee, sannadihii ugu dambeeyay, khilaafaad ayaa ka soo ifbaxay qaab-dhismeedka taliska ciidanka iyo xiriirka uu la leeyahay Dowladda Federaalka Soomaaliya, taasoo gacan ka geysatay xiisadaha siyaasadeed iyo kuwa amni ee sii kordhaya ee u dhexeeya Puntland iyo Muqdisho.
La wareegidda xarumaha PSF ee Puntland waxay ka dhigan tahay mid ka mid ah horumarrada amniga ee ugu muhiimsan gobolka sannadihii ugu dambeeyay. Iyadoo saldhigyada si toos ah loogu maamulayo Ciidamada Difaaca Puntland, maamulku wuxuu xoojinayaa awoodda ciidamada hubaysan ee ka howlgala dhulkiisa iyo xoojinta mowqifkiisa ah in dhammaan ciidamada amniga ay ka jawaabaan taliska Puntland.
Dabeecadda nabdoon ee wareejinta hubka ayaa ka fogaatay dhiig daata degdega ah, laakiin khilaafka siyaasadeed ee salka ku haya weli lama xallin. Su’aalaha ku saabsan xaaladda mustaqbalka ee shaqaalaha PSF, qabanqaabada taliska, iyo xiriirka ay la leeyihiin Dowladda Federaalka ayaa u badan tahay inay sii socdaan, gaar ahaan marka la eego diidmada muddada dheer ee Puntland ka qabto waxa ay u aragto faragelin federaal ah oo ku aaddan arrimaha amniga.
Soo celinta qalabka la sheegay in loogu deeqay Ciidanka Booliska Soomaaliya ayaa sidoo kale ku kordhinaysa dhinac cusub khilaafka, taasoo laga yaabo inay sii hurinayso khilaaf dheeraad ah oo u dhexeeya Puntland iyo Muqdisho oo ku saabsan lahaanshaha iyo qaybinta hantida amniga. Sida labada dhinac u maareeyaan ka dib la wareegiddan ayaa noqon doonta tilmaan muhiim ah oo muujinaysa in xiisaddu ay sii kordhayso ama ay u socoto heshiis wada xaajood ah.
