Washington (QJ)— Somaliland waxay xoojinaysaa ololaheeda diblomaasiyadeed ee Washington, iyadoo isu soo bandhigaysa inay tahay lamaane istaraatiiji ah oo Mareykanka u horseedi kara ilaalinta maraakiibta Badda Cas iyo ka hortagga khataraha amniga ee la xiriira kooxaha xagjirka ah ee ay taageerto Iran.
Qoraalkan waxaa lagu iftiimiyay warbixin ay soo saartay POLITICO 9-kii Sebtembar, taasoo sheegtay in Somaliland ay raadinayso tixgelin cusub oo Mareykanka ah oo ku saabsan codsigeeda aqoonsiga ee muddada dheer soo jiray. Ololaha ayaa si isa soo taraysa diiradda ugu saaraya kiiska siyaasadeed ee Somaliland ee madaxbannaanida, laakiin sidoo kale waxa ay Washington ka siin karto amniga gobolka.
Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi “Cirro” ayaa booqashadiisa Washington u isticmaalayay inuu ku nuuxnuuxsado booska istaraatiijiyadeed ee dhulka ee ku teedsan Gacanka Cadan, oo u dhow mid ka mid ah waddooyinka badda ee ugu muhiimsan adduunka. Goobta Somaliland waxay u dhowdahay Badda Cas, marin biyoodka Bab el-Mandeb iyo waddooyinka maraakiibta ee isku xira Yurub, Aasiya iyo Bariga Dhexe.
Qodobka ugu muhiimsan doodda waa Berbera, dekedda biyaha qotoda dheer ee Somaliland iyo kaabayaasha dhaqaalaha ee ku xeeran. Hargeysa waxay Berbera iyo xeebteeda u aragtaa hanti taageeri karta amniga badda, dhaqdhaqaaqa ganacsiga iyo dadaallada caalamiga ah ee ballaaran si loo ilaaliyo xorriyadda marin-haweedka Badda Cas iyo Gacanka Cadan.
Warbixinta POLITICO waxay ku soo beegmaysaa iyadoo Somaliland ay raadineyso inay dib u habeyn ku sameyso ololaheeda aqoonsiga oo ku salaysan danaha istaraatiijiyadeed ee wax ku oolka ah. Halkii ay aqoonsiga u soo bandhigi lahayd oo keliya su’aal ku saabsan caddaaladda taariikhiga ah iyo tan siyaasadeed, Somaliland waxay si isa soo taraysa u doodaysaa in xiriirka diblomaasiyadeed ee rasmiga ah ee Washington uu soo saari karo faa’iidooyin la taaban karo oo loogu talagalay danaha amniga Mareykanka ee gobol wajahaya xasillooni darro sii kordheysa.
Madaxweyne Cirro ayaa sidoo kale ku nuuxnuuxsaday rabitaanka Somaliland ee ah inay la shaqeyso la-hawlgalayaasha caalamiga ah arrimaha amniga iyo dhaqaalaha. Wadahadallada wafdigiisa ee Washington waxaa loogu talagalay in lagu kordhiyo taageerada ka dhexeysa siyaasad-dejiyeyaasha Mareykanka xilli Washington ay dib u qiimeynayso mudnaanta istaraatiijiyadeed ee Geeska Afrika iyo Bariga Dhexe oo dhan.
Waqtiga ayaa muhiim ah. Badda Cas waxay noqotay tiyaatar amni oo sii kordhaya oo muhiim ah sababtoo ah weerarrada maraakiibta ganacsiga iyo iskahorimaadka ballaaran ee ku lug leh ciidamada Xuutiyiinta ee ay taageerto Iiraan ee Yemen. Mowqifka Somaliland ee ka dhanka ah Gacanka Cadan wuxuu dhigayaa meel u dhow marinnada badda ee Bab el-Mandeb, taasoo siinaysa muhiimad istiraatiiji ah oo suurtagal ah waddamada doonaya inay la socdaan oo ay ilaaliyaan maraakiibta.
Ololaha diblomaasiyadeed ayaa sidoo kale muujinaya isbeddel ballaaran oo ku yimid istaraatiijiyadda caalamiga ah ee Somaliland. Tobannaan sano, Hargeysa waxay si weyn u raadineysay aqoonsi iyadoo xoojineysa taariikhdeeda gumeysiga ee gaarka ah, ku dhawaaqisteeda madaxbannaanida 1991, hay’adaha siyaasadeed iyo taariikhdeeda xasilloonida qaraabada ah marka la barbar dhigo inta badan gobolka.
Maanta, Somaliland waxay ku daraysaa dood labaad: waxay noqon kartaa lammaane waxtar leh. Iyadoo iftiimineysa booska juqraafiyeed, xeebta, kaabayaasha dekedaha iyo rabitaanka iskaashiga amniga gobolka, Somaliland waxay isku dayeysaa inay Washington ku qanciso in aqoonsigu uu u adeegi karo danaha istaraatiijiyadeed ee Mareykanka iyo sidoo kale himilooyinka Somaliland.
Warbixinta POLITICO waxay sidoo kale muujinaysaa dareenka caalamiga ah ee sii kordhaya ee ku xeeran booqashada Madaxweyne Cirro ee Washington. Wafdiga Somaliland waxay raadinayaan inay su’aasha aqoonsiga si toos ah u hor dhigaan siyaasiyiinta Mareykanka iyo wareegyada siyaasadda arrimaha dibadda, iyagoo ku doodaya in Somaliland aan loo arkin si fudud iyadoo loo marayo muraayadda muranka dhuleed ee Soomaaliya, laakiin loo arko jilaa istaraatiiji ah oo u gaar ah.
