Muqdisho (QJ)— Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa isku raacay saddex tallaabo oo lagu go’aaminayo in laga qayb qaato wadahadallada soo socda ee uu ku baaqay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud si looga wada hadlo xaaladda siyaasadeed iyo doorashooyinka Soomaaliya.
Sida laga soo xigtay xogta kulanka, goluhu wuxuu ogolaaday inuu ka jawaabo warqad ay soo direen la-hawlgalayaasha caalamiga ah Oktoobar 17. Warqadda waxay ku saabsanayd ka qaybgalka wadahadallada loo qorsheeyay Noofambar 4, kuwaas oo la filayo inay diiradda saaraan khilaafaadka siyaasadeed ee dalka iyo qabanqaabada doorashooyinka.
Golaha ayaa sidoo kale ogolaaday inuu la xiriiro Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni iyo Madaxweynaha Jubaland Axmed Maxamed Islaam, oo loo yaqaan Axmed Madoobe, si loogu dhiirrigeliyo inay ka qayb qaataan. Hal xubin oo golaha ka tirsan ayaa la sheegay inuu si toos ah ula hadlo labada hoggaamiye oo uu barto mowqifkooda.
Intaa waxaa dheer, goluhu wuxuu go’aansaday inuu dhiso guddi shaqo oo joogto ah si uu u diyaariyo ajandaha shirarka iyo isku dubaridka hawlihiisa. Guddiga waxaa loogu talagalay inuu ka caawiyo golaha inuu si hufan u shaqeeyo iyada oo aan loo baahnayn inuu kulan buuxa isugu yeero mar kasta oo arrin u baahato fiiro gaar ah.
Golaha ayaa la filayaa inuu go’aan kama dambays ah ka gaaro in la aqbalo martiqaadka Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ka dib markii uu ka helay jawaabo Deni iyo Axmed Madoobe.
Waxyaabaha soo kordha ayaa imaanaya iyadoo khilaafaadyada u dhexeeya dowladda federaalka iyo shakhsiyaadka mucaaradka ah ay sii socdaan mustaqbalka siyaasadeed ee Soomaaliya iyo qabanqaabada doorashooyinka soo socda. Mowqifka kama dambaysta ah ee Golaha Mustaqbalka ee wadahadallada la soo jeediyay weli lama shaacin.
Go’aanka Golaha Mustaqbalka ayaa soo jeedinaya in hoggaamiyeyaasha mucaaradka ay wali ka wada hadlayaan sidii ay uga jawaabi lahaayeen martiqaadka Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud halkii ay ka gaari lahaayeen heshiis kama dambays ah oo ay ka soo qayb geli lahaayeen. Dadaalkooda ay ku doonayaan inay la tashadaan Puntland iyo Jubaland ayaa muujinaya inay rabaan inay isku dubaridaan mowqifkooda ka hor inta aysan go’aansan sida ay ula macaamilaan dowladda federaalka.
Ku lug lahaanshaha Deni iyo Axmed Madoobe ayaa noqon kara mid muhiim ah sababtoo ah labada hoggaamiye waxay ahaayeen shakhsiyaad udub dhexaad u ah khilaafaadka u dhexeeya dowladda federaalka Soomaaliya iyo qaar ka mid ah dowladaha xubnaha ka ah federaalka ee ku saabsan doorashooyinka, isbeddellada dastuurka iyo qaybinta awoodda siyaasadeed.
Guddiga joogtada ah ee cusub ayaa sidoo kale ka caawin kara golaha inuu si dhakhso ah go’aanno u gaaro oo uu ilaaliyo isku-dubarid wanaagsan oo ka dhexeeya xubnihiisa. Si kastaba ha ahaatee, abuurista guddi keligiis ma xallinayso khilaafaadka siyaasadeed ee ka hor istaagay wadahadalladii hore inay gaaraan heshiis.
Su’aasha ugu muhiimsan ayaa ah in dowladda iyo mucaaradku ay ku heshiin karaan ujeeddada iyo xeerarka wadahadallada la soo jeediyay. Haddii dhinacyadu ay galaan wadahadallada iyagoo filashooyin kala duwan qaba, kulanku wuxuu ku adkaan karaa inuu soo saaro heshiis. Haddii ay ku heshiiyaan geeddi-socod gorgortan ah oo ay diyaar u yihiin inay tanaasul sameeyaan, wadahadalladu waxay fursad u siin karaan in la yareeyo xiisadaha loona gudbo qaab-dhismeed doorasho oo la isku raacsan yahay.
Hadda, mowqifka Golaha Mustaqbalka wuxuu ku xiran yahay wadatashiyo dheeraad ah. Go’aankiisa kama dambaysta ah, oo ay weheliso jawaabaha ka imanaya Puntland iyo Jubaland, waa inuu gacan ka geystaa in wadahadallada Noofambar 4 ay isu soo dhawayn doonaan dhinacyada siyaasadda ee ugu muhiimsan.
