Hargeysa (QJ)— Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Amniga ee Somaliland ayaa ka digtay in qof kasta oo ka qayb qaata hawlaha siyaasadeed ee Soomaaliya, oo ay ku jiraan doorashooyinka iyo ololaha siyaasadeed, inta uu joogo Somaliland uu wajihi karo tallaabo sharci ah.
Wasiirka Arrimaha Gudaha Cabdalle Maxamed Carab ayaa warqad uu u diray mas’uuliyiinta wasaaradda ku sheegay in go’aanku uu ku salaysan yahay Qodobbada 22aad iyo 29aad ee Sharciga No. 71/2025, kaas oo wasaaraddu ay ku tilmaantay saldhig sharci ah oo lagu ilaalinayo nidaamka siyaasadeed iyo hay’adaha Somaliland.
Wasiirku wuxuu sheegay in Somaliland ay ka shaqaynaysay ilaalinta nidaamkeeda siyaasadeed, hay’adaha dawladda, iyo madaxbannaanida tan iyo markii ay ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya sannadkii 1991. Wuxuu ka digay in mas’uuliyiintu aysan aqbali doonin hawlaha ay u arkaan inay wiiqayaan madaxbannaanida Somaliland ama sheegashadeeda dawladnimo.
Wasaaraddu waxay si cad u sheegtay in ka qaybgalka hawlaha siyaasadeed ee Soomaaliya, gaar ahaan doorashooyinka iyo hababka kale ee siyaasadeed, aan loo oggolaan doonin gudaha Somaliland. Digniintu waxay khusaysaa mas’uuliyiinta dawladda, siyaasiyiinta, ururada iyo kooxaha kale. Wasiirku wuxuu sheegay in qof kasta oo lagu helo hawlo loo arko inay ka soo horjeedaan sharciyada Somaliland uu wajihi karo tallaabo sharci ah.
Wasiirku wuxuu sidoo kale faray hay’adaha amniga inay fuliyaan go’aanka oo ay qaadaan tallaabo ku habboon kuwa lagu helo inay jebinayaan. Wuxuu ku boorriyay dadka deegaanka, gaar ahaan dadka ku nool Somaliland, inay ka fogaadaan wax kasta oo ay mas’uuliyiintu u arkaan inay waxyeello u geysanayaan madaxbannaanida iyo xaaladda siyaasadeed ee Somaliland.
Digniintu waxay ka dambeysay markii dhawaan lagu dhawaaqay Hargeysa nin asal ahaan ka soo jeeda koonfurta Soomaaliya oo sheegay inuu damacsan yahay inuu u tartamo madaxweynaha Soomaaliya. Ku dhawaaqista ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan in ololaha siyaasadeed ee Soomaaliya iyo hawlaha doorashada loo ogolaado inay ka dhacaan Somaliland.
Digniintu waxay ka tarjumaysaa mowqifka Somaliland ee ah inay maamusho nidaam siyaasadeed oo gaar ah oo aysan martigelin hawlo siyaasadeed oo la xiriira dowladda federaalka Soomaaliya ama doorashooyinka. Somaliland waxay ku dhawaaqday madax-bannaanideeda 1991, laakiin Soomaaliya waxay sii waddaa inay u aragto qayb ka mid ah dhulkeeda, Somaliland-na ma helin aqoonsi caalami ah oo ballaaran oo ah dowlad madax-bannaan.
Hadalka wasiirka ayaa u muuqda mid loogu talagalay in looga hortago in ololaha siyaasadeed ee Soomaaliya si cad looga sameeyo Somaliland. Waxay sidoo kale diraysaa farriin ah in mas’uuliyiintu ay doonayaan inay ku fuliyaan sharciyadooda dadka ama ururada ay aaminsan yihiin inay caqabad ku yihiin maqaamka siyaasadeed ee Somaliland.
Si kastaba ha ahaatee, digniintu waxay soo bandhigaysaa su’aalo ku saabsan sida xeerarka loogu dabaqi doono ficil ahaan, gaar ahaan khudbadaha siyaasadeed, isu imaatinka nabadda iyo xuquuqda dadka deegaanka. Sharaxaad cad oo ku saabsan hawlaha la mamnuucay iyo sida fulinta ay u shaqayn doonto ayaa ka caawin karta in laga fogaado jahawareerka iyo khilaafaadka aan loo baahnayn.
Ku dhawaaqista musharax madaxweynenimo ee Soomaaliya ee ka dhacay Hargeysa ayaa xiisadahan soo bandhigtay. Caqabadda ugu weyn ee maamulka Somaliland waxay noqon doontaa inay dhaqangeliyaan mowqifkooda la sheegay iyagoo hubinaya in xayiraadaha iyo dacwadaha sharciga ah ay raacaan sharciga khuseeya.
