MUQDISHO (QJ) — Ciidamada Mareykanka ayaa la sheegay inay ka baxeen Garoonka Diyaaradaha ee Baladogle, oo ah goob muhiimad weyn u leh koonfurta Soomaaliya oo sannado badan u adeegaysay sidii xarun weyn oo loogu talagalay howlgallada ka dhanka ah argagixisada ee Mareykanka ee ka dhanka ah Al-Shabaab.
Sida laga soo xigtay warbixin ay soo saartay Stars and Stripes bishii Nofeembar 3, dhammaan ciidamada Mareykanka ayaa dhawaan ka baxay garoonka diyaaradaha, oo ku yaal qiyaastii 60 mayl (96 kiiloomitir) waqooyi-galbeed ee Muqdisho. Warbixintu waxay soo xigatay wargeyska wararka Soomaaliyeed ee Horn Observer, kaasoo markii ugu horreysay soo sheegay bixitaanka.
Baledogle wuxuu door muhiim ah ka ciyaaray hawlaha militariga Mareykanka ee Soomaaliya, isagoo u adeegaya saldhig sirdoon iyo taageeridda tababarka ciidamada amniga Soomaaliya ee ku lug leh ololaha ka dhanka ah Al-Shabaab. Rakibaadda ayaa sidoo kale ahayd goob muhiim u ah iskaashiga u dhexeeya shaqaalaha Mareykanka iyo ciidamada Soomaaliya.
Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) si toos ah uma xaqiijin ama beenin bixitaanka la sheegay markii wax laga weydiiyay horumarka. Afhayeen u hadlay AFRICOM ayaa sheegay in taliska uusan ka hadlin faahfaahinta howlgallada socda sababo amni awgood, isagoo intaa ku daray in ciidamada Mareykanka si joogto ah loogu celiyo goobaha ay ka howlgalaan si loo wanaajiyo howlgallada ka dhanka ah argagixisada.
Tirada shaqaalaha Mareykanka ee ku lug leh bixitaanka la sheegay, meesha ay u socdaan iyo in bixitaanka uu u taagan yahay xidhitaan joogto ah oo Mareykanka uu ku leeyahay Baledogle weli ma cadda.
Tallaabadan la soo sheegay waxay timid wax ka yar laba sano ka dib markii Washington ay ku dhawaaqday horumarin kaabayaasha dhaqaalaha ah oo loogu talagalay in lagu dhiso joogitaan muddo dheer ah oo Mareykan ah garoonka diyaaradaha. Bishii Maajo 2025, Ciidanka Wadajirka ah ee Isku-dhafka ah – Geeska Afrika ayaa ku dhawaaqay qorshayaal loogu talagalay xarun caafimaad oo cusub, hoy iyo casriyeyn amni, iyagoo ku tilmaamay mashaariicda inay qayb ka yihiin dadaallada lagu horumarinayo Baledogle goob militari oo waarta.
Saldhigga waxaa hore u bartilmaameedsaday Al-Shabaab. Bishii Diseembar 2019, xagjiriintu waxay bilaabeen weerar weyn oo ku bilaabmay bam gaari lagu qaaday oo waxyeelleeyay agagaarka saldhigga. Ciidamada Mareykanka iyo kuwa Soomaaliya ayaa markii dambe weerar ku qaaday weeraryahannada dagaal saacad socday.
Horumarka ugu dambeeyay wuxuu ka soo horjeedaa asalka isbeddellada siyaasadda militariga Mareykanka ee ku wajahan Soomaaliya. Sannadkii 2020, Madaxweynihii xilligaas ee Donald Trump wuxuu amray in qiyaastii 700 oo askari oo Mareykan ah laga saaro dalka. Bishii Maajo 2022, Madaxweyne Joe Biden ayaa ka laabtay go’aankaas, isagoo boqolaal shaqaale Mareykan ah dib ugu soo celiyay Soomaaliya si ay u soo celiyaan joogitaan milatari oo joogto ah iyo xoojinta taageerada ciidamada Soomaaliya ee la dagaallamaya Al-Shabaab.
Ka bixitaanka la sheegay ee Baledogle waxay u taagan tahay isbeddel weyn oo ku yimid qaab-dhismeedka militariga Washington ee Soomaaliya, gaar ahaan sababtoo ah garoonka diyaaradaha wuxuu ahaa xarun muhiim u ah hawlgallada sirdoonka, tababarka iyo isku-dubaridka argagixisada. Si kastaba ha ahaatee, hadalka AFRICOM ee ku saabsan dib-u-dejinta ciidamada ayaa soo jeedinaya in horumarka aan si toos ah loogu fasiran karin inuu yahay dhammaadka ku lug lahaanshaha militariga Mareykanka ee Soomaaliya.
Su’aasha ugu muhiimsan ee aan la jawaabin ayaa ah in taageerada Mareykanka ee ciidamada Soomaaliya, gaar ahaan ciidamada gaarka ah ee Danab, ay ka sii socon doonto meelo kale ama iyada oo loo marayo qabanqaabo kale. Ka bixitaanka shaqaalaha Mareykanka ee Baledogle macnaheedu maahan in la joojiyo duqeymaha cirka ee Mareykanka, wadaagga sirdoonka ama kaalmada militariga meelo kale oo dalka ah.
Dowladda Federaalka Soomaaliya, hoos u dhac kasta oo ku yimaada joogitaanka Mareykanka wuxuu abuuri karaa cadaadis dheeraad ah oo ku yimaada hay’adaha amniga qaranka iyagoo doonaya inay qaataan mas’uuliyad weyn oo ku saabsan howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab. Waqtiga ayaa si gaar ah muhiim u ah iyadoo ay jiraan isbeddello ballaaran oo ku lug leh howlgallada militariga caalamiga ah iyo caqabadaha amniga ee sii socda.
Haddii ka bixitaanku uu yahay mid joogto ah, ciidamada Soomaaliya waxay u baahan doonaan inay muujiyaan inay ilaalin karaan amniga garoonka diyaaradaha oo ay sii wadi karaan hawlgallada ka dhanka ah argagixisada iyada oo aan la helin isla heerka joogitaanka tooska ah ee Mareykanka. Si kastaba ha ahaatee, ilaa Washington ay bixiso caddayn dheeraad ah, baaxadda iyo saameynta muddada dheer ee tallaabada la soo sheegay weli lama hubo.
