LAASCAANOOD (QJ) — Khilaaf siyaasadeed ayaa la sheegay inuu ka dhex dhashay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya Cabdiqaadir Axmed Aw Cali Firdhiye iyo Madaxweyne Ku-xigeenka Cabdirashiid Yuusuf Jibriil oo ku saabsan magacaabista shan xubnood si ay u buuxiyaan kuraasta bannaan ee baarlamaanka gobolka.
Ismaandhaafka ayaa salka ku haya cidda leh awoodda ay ku dooran karaan xildhibaannada beddelka ah ka dib markii shan kursi oo baarlamaani ah ay bannaanaadeen. Sida ay sheegayaan wararka, afar ka mid ah xildhibaannadii hore ayaa u goostay Somaliland, taasoo keentay su’aalo ku saabsan matalaadda siyaasadeed iyo habka loo buuxinayo boosaska bannaan.
Wararka ka imanaya maamulka ayaa tilmaamaya in Firdhiye iyo Jibriil ay kala aragti duwan yihiin cidda kormeeri doonta habka xulista. Madaxweyne ku-xigeenka ayaa la sheegay inuu raadinayo door muuqda oo uu ku buuxinayo kuraasta, isagoo ku doodaya in boosaska bannaan ay khuseeyaan wakiillo ka socda gobolka Sanaag, oo uu isaguna ka soo jeedo. Dhanka kale, Firdhiye ayaa la sheegay inuu ku adkaystay inuu isagu doorto kuwa beddelka ah.
Khilaafka ayaa la sheegay inuu sii xoogaystay intii lagu jiray kalfadhigii baarlamaanka Axaddii ka dib markii shan xubnood oo cusub la ansixiyay, oo la sheegay inay ka soo baxeen liis uu madaxweynuhu soo bandhigay. Dacwadda ayaa la sheegay inay kicisay khilaaf ku saabsan habka xulista iyo awoodda loo sameeyay magacaabista. Si kastaba ha ahaatee, xaqiijinta madaxbannaan ee duruufaha saxda ah ee ku xeeran kalfadhiga ayaa weli xaddidan.
Jibriil ayaa markii dambe walaac ka muujiyay qoraal uu ku qoray boggiisa Facebook, isagoo tilmaamaya in habka loo maareeyay go’aanka uusan u badnayn inuu natiijo wanaagsan keeno. Hadalladiisu waxay u muuqdeen inay muujinayaan diidmo ku aaddan habka loo isticmaalay ansixinta sharci-dejiyayaasha cusub, inkastoo bayaan rasmi ah oo dhammaystiran oo faahfaahinaya diidmadiisa sharciga ah aan la helin.
Wali ma cadda qodobbada gaarka ah ee sharciyada maamulka gobolka ama xeerarka baarlamaanka ee xukuma beddelka kuraasta bannaan. Ma jiro macluumaad si madax-bannaan loo xaqiijiyay oo xaqiijinaya in madaxweyne ku-xigeenku uu si rasmi ah uga hor yimid magacaabista ama in baarlamaanku uu doonayo inuu dib u eego go’aankiisa.
Ismaandhaafku wuxuu yimid iyadoo maamulka Waqooyi-bari uu sii wado dadaallada lagu dhisayo laguna xoojinayo hay’adaha maamulka. Muran daba dheeraaday oo u dhexeeya labada mas’uul ee ugu sarreeya ayaa adkeyn kara go’aan qaadashada, gaar ahaan matalaadda baarlamaanka iyo qaybinta mas’uuliyadaha gudaha maamulka.
Muranku wuxuu iftiiminayaa xiisadaha suurtagalka ah ee ku saabsan awoodda siyaasadeed iyo matalaadda gobolka ee maamulka Waqooyi-bari Soomaaliya. Xaqiiqda ah in kuraasta bannaan ee la sheegay inay khuseyso wakiillada Sanaag ay ku kordhinayso khilaafka gobol, halka sheegashooyinka is-khilaafsan ee ku saabsan cidda dooranaysa beddelka ay keenayaan su’aalo ballaaran oo ku saabsan hababka hay’adaha iyo qaybinta awoodda.
Ansaxinta shan xubnood oo cusub, haddii la xaqiijiyo inay dhacday sida la sheegay, waxay sii xoojin kartaa khilaafka ilaa dhinacyadu ay gaaraan isfaham ku salaysan sharciga magacaabista. Arrinta ugu muhiimsan ayaa ah in habka xulashadu uu u hoggaansamo xeerarka baarlamaanka ee khuseeya iyo in madaxweyne ku xigeenku uu door rasmi ah ka ciyaaro buuxinta kuraasta bannaan.
Dib u eegis hufan oo lagu sameeyo sharciyada iyo habraacyada khuseeya, oo ay ku xigto wadahadal dhexmara madaxweynaha, madaxweyne ku xigeenka iyo hoggaanka baarlamaanka, ayaa gacan ka geysan kara in la caddeeyo awoodaha mas’uuliyiinta iyo in laga hortago in khilaafku uu wiiqmo shaqada maamulka.
Hadda, faahfaahinta waxay inta badan ku saleysan tahay warbixinnada maxalliga ah iyo falcelinta dadweynaha ee madaxweyne ku xigeenka. Waxaa loo baahan doonaa hadallo ama dukumentiyo rasmi ah oo dheeraad ah si loo xaqiijiyo mudnaanta sharciga ee jagooyinka tartamaya iyo in la go’aamiyo in magacaabista baarlamaanka dib loo eegi doono.
