Brussels (QJ)— Sarkaal sare oo Sacuudiyaan ah ayaa u sheegay cilmi-baare arrimaha dibadda ah oo Yurub u dhashay in Imaaraadka Carabta uu door muhiim ah ka ciyaaray diyaarinta aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland, sida laga soo xigtay daabacaad cusub oo ay soo saartay Golaha Xiriirka Dibadda ee Yurub (ECFR).
Akoonkan, oo loo aaneeyay sarkaal sare oo Sacuudiyaan ah oo aan la magacaabin oo ay wareysatay ECFR, ayaa sheeganaya in Abu Dhabi ay dhexdhexaadisay heshiis ay Somaliland xiriir la yeelatay Israa’iil si ay amniga Israa’iil u gasho dekedda istaraatiijiga ah ee Berbera. ECFR ayaa soo warisay eedeynta iyadoo qayb ka ah falanqaynteeda ku saabsan tartanka sii kordhaya ee Sacuudiyaanka iyo Imaaraadka Carabta ee ku aaddan saameynta Badda Cas iyo Geeska Afrika.
Sida laga soo xigtay warbixinta, mas’uuliyiinta Sacuudiyaanka waxay aaminsanaayeen in Imaaraadka Carabta uu diyaar u yahay inuu fududeeyo joogitaanka amniga Israa’iil ee Berbera, halkaas oo DP World oo ay leedahay Imaaraadka ay horey u maamusho deked ganacsi oo weyn. Warbixintu waxay heshiiska la sheegay ku ridday istaraatiijiyad ballaaran oo Imaaraadka Carabta ah oo lagu mideynayo maalgashiga dekedaha, saameynta dhaqaale iyo iskaashiga amniga ee gobolka Badda Cas.
Israel si rasmi ah ayay u aqoonsatay Somaliland Diseembar 26, 2025, taasoo ka dhigaysa dalkii ugu horreeyay ee sidaas sameeya. Somaliland waxay markii dambe isku dayday inay xiriir dhow oo siyaasadeed, dhaqaale iyo amni la yeelato Israa’iil, iyadoo xoogga saareysa muhiimadda istaraatiijiyadeed ee ay ku leedahay meel u dhow Gacanka Cadan iyo meel u dhow marin-biyoodka Bab al-Mandeb.
Warbixinta ECFR ma bixinayso caddayn dukumeenti ah oo muujinaysa in aqoonsiga si rasmi ah loogu beddelay marin-biyoodka amniga ee Berbera. Taa beddelkeeda, sheegashada ayaa ka tarjumaysa qiimeynta mas’uuliyiinta Sacuudiga ee ay soo xigatay hay’addu. ECFR waxay si gaar ah u soo werisay in dad badan oo indha-indheeyayaal ah ay aaminsan yihiin in Imaaraadka Carabta uu door ka ciyaaray fududeynta xiriirka ka dhexeeya Israa’iil iyo Somaliland.
Marka laga eego dhinaca Somaliland, warbixintu waxay xoojin kartaa muhiimadda istaraatiijiyadeed ee Berbera iyo booska juqraafiyeed ee Somaliland ee deegaanka amniga Badda Cas. Somaliland waxay muddo dheer isku dayaysay inay u beddesho goobteeda, kaabayaasha dekedaha iyo xasilloonida qaraabada ah iskaashi caalami ah oo xooggan.
Isla mar ahaantaana, eedeyntu waxay iftiiminaysaa tartanka sii kordhaya ee Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadka Carabta ee saameynta Badda Cas iyo Geeska Afrika. Walaaca Riyadh ee ku saabsan iskaashiga amniga ee sii kordhaya ee Imaaraadka iyo Israa’iil ayaa ka dhigi kara Somaliland qayb muhiim ah oo sii kordheysa oo ka mid ah tartanka juqraafiyeed ee gobolka oo ballaaran.
Hargeysa, arrinta ugu muhiimsan waxay noqon doontaa in xiisaha istiraatiijiyadeed ee sii kordhaya ee Somaliland uu u beddelo aqoonsi diblomaasiyadeed iyo maalgashi dheeraad ah, halkii uu ka ahaan lahaa in Somaliland ay ku dhex milmaan awoodaha gobolka ee is haya. Sidaa darteed, xisaabta ECFR waxay ku dartay dood kale oo muhiim ah oo ku saabsan sababaha iyo cawaaqib xumada juqraafiyeed ee aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland.
