WASHINGTON (QJ) — Ololaha Somaliland ee aqoonsiga caalamiga ah ayaa dareen cusub ka helay Washington ka dib markii Senator Ted Cruz oo ka tirsan Mareykanka uu la xiriiray Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka isagoo qaadaya tallaabooyin lagu aqoonsanayo madaxbannaanida Somaliland.
Cruz, oo ah Senator ka tirsan xisbiga Jamhuuriga ee Texas, ayaa ugu baaqay maamulka Trump inay wax ka qabtaan sharraxaadda uu dhawaan madaxweynuhu ku tilmaamay Somaliland oo ah waddan ka go’an Soomaaliya. Qoraal uu ku qoray X, wuxuu ku dooday in Waaxda Arrimaha Dibadda ay raacdo mowqifka madaxweynaha, oo ay ku jirto u dhaqaaqista aqoonsiga diblomaasiyadeed ee rasmiga ah.
Faragelinta Senator-ka ayaa ka dambeysay dhageysi Guddiga Xiriirka Dibadda ee Aqalka Senate-ka 10-kii Nofembar oo ay ku lug lahaayeen Devin Kennington, oo ah musharraxa Trump u magacaabay safiirka Mareykanka ee Soomaaliya. Intii lagu jiray dhageysiga, Cruz wuxuu Kennington ka weydiiyay xaaladda Somaliland wuxuuna ku boorriyay Washington inay aqoonsato madaxbannaanideeda.
Kennington wuxuu qirtay in Somaliland ay leedahay xaalad siyaasadeed iyo amni oo ka duwan qaybaha kale ee Soomaaliya wuxuuna aqoonsaday goobta istaraatiijiyadeed, fursadaha ganacsi iyo mowqifkeeda Shiinaha inay yihiin danaha muhiimka ah ee Mareykanka. Wuxuu sidoo kale muujiyay taageerada la dagaallanka xooggan ee Mareykanka uu la leeyahay Somaliland laakiin wuxuu ku adkeystay in siyaasadda Mareykanka ee jirta ay aqoonsan tahay madaxbannaanida Soomaaliya iyo midnimada dhuleed.
Somaliland, faragelinta Cruz waxay u taagan tahay furitaan kale oo dadaalkeeda dheer ee lagu xaqiijinayo aqoonsiga caalamiga ah. Tan iyo markii ay ku dhawaaqday soo celinta madax-bannaanideeda 1991, Somaliland waxay sii wadday dowladdeeda, ciidamada amniga iyo lacagteeda, iyadoo qabanaysa doorashooyin iyo horumarinta xiriir diblomaasiyadeed iyo dhaqaale oo dibadda ah.
Arrinta Shiinaha ayaa sidoo kale sii kordheysa muhiimadda doodda. Somaliland waxay xiriir dhow la leedahay Taiwan, xiriir soo jiitay mucaaradad xooggan oo ka timid Beijing iyadoo la raacayo siyaasaddeeda Shiinaha ee Hal-Shiinaha. Shiinuhu wuxuu taageersan yahay midnimada dhuleed ee Soomaaliya wuxuuna ka soo horjeeday dhaqdhaqaaqyo xoojin kara sumcadda caalamiga ah ee Somaliland.
Washington, xiriirka Somaliland ee Taiwan iyo rabitaankeeda ah inay la shaqeyso Mareykanka ayaa ka dhigi kara Hargeysa lammaane muhiim ah tartanka ballaaran ee ay la leedahay Shiinaha si ay saameyn ugu yeelato Geeska Afrika. Bishii Sebtembar 2025, Wakiillada Mareykanka Chris Smith iyo John Moolenaar waxay ku booriyeen Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio inuu kala sooco Somaliland iyo Soomaaliya hagitaanka safarka Mareykanka, iyagoo soo xiganaya is-maamulkeeda, hay’adaha dimuqraadiga ah iyo dadaallada lagu doonayo in lagu xakameeyo saameynta Shiinaha ee gobolka.
Goobta Somaliland ee ku teedsan Gacanka Cadan, oo u dhow waddooyinka maraakiibta caalamiga ah ee waaweyn ee isku xira Badda Cas iyo Badweynta Hindiya, ayaa ku dareysa cabbir kale oo istiraatiiji ah. Taageerayaasha aqoonsiga ayaa ku doodaya in xiriirka dhow ee ay la leedahay Hargeysa uu xoojin karo danaha Mareykanka ee amniga badda, xasilloonida gobolka iyo marin u helidda ganacsiga.
Si kastaba ha ahaatee, mowqifka Cruz ma aha isbeddel ku yimid siyaasadda rasmiga ah ee Mareykanka. Dhageysiga xaqiijinta Kennington wuxuu muujiyay in Waaxda Arrimaha Dibadda ay sii waddo aqoonsiga sharafta dhuleed ee Soomaaliya, xitaa iyadoo tixgelinaysa ballaarinta ka-qaybgalka Somaliland. Sidaa darteed, aqoonsiga rasmiga ah wuxuu u baahan doonaa go’aan cad oo ka yimaada maamulka Trump.
Marka laga eego aragtida Somaliland, faragelinta Cruz waxay ololaha madax-bannaanida u soo dhoweyneysaa bartamaha doodaha siyaasadda arrimaha dibadda ee Mareykanka. Xagasha Shiinaha waxay Washington siinaysaa sabab istiraatiijiyadeed oo dheeraad ah oo ay uga fiirsan karto xiriir dhow oo ay la yeelato Hargeysa, gaar ahaan xiriirka ay Somaliland la leedahay Taiwan iyo meesha ay ku taal meel u dhow waddooyinka maraakiibta muhiimka ah. Si kastaba ha ahaatee, ololaha aqoonsiga Somaliland wuxuu ku xiran yahay arrimo goboleed iyo diblomaasiyadeed oo ballaaran, oo ay ku jiraan xiriirka Mareykanka ee Soomaaliya iyo mucaaradka Beijing. Muhiimadda degdegga ah ee tallaabada Cruz ayaa ah inay su’aasha aqoonsiga si toos ah u hor dhigtay maamulka; in cadaadiskaasi uu keeno isbeddel siyaasadeed oo rasmi ah weli lama hubo.
