Washington (QJ) — Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Somaliland ku tilmaamay “waddan gebi ahaanba ka duwan” Soomaaliya, isagoo isla markaana soo jeediyay inay beddesho magaceeda; hadalladaas oo soo jiitay dareenka dadweynaha ee ku aaddan dadaalka dheer ee Somaliland ugu jirto helitaanka aqoonsi caalami ah.
Trump ayaa hadalladan ka sheegay isu-soo-bax ka dhacay magaalada Youngstown ee gobolka Ohio, taariikhdu markay ahayd 12-kii Oktoobar, xilli uu ka hadlayay arrimaha socdaalka iyo Soomaaliya. Isagoo ka hadlaya Somaliland, ayuu yiri: “Waxaan ugu yeeraa ‘Somalia land’ [Dhulka Soomaaliya] ee ma aha Somaliland, sababtoo ah dhab ahaantii waa waddan gebi ahaanba ka duwan.” Wuxuu intaas ku daray inay tahay in Somaliland “ay magaca beddesho isla markiiba.”
Inkastoo hadallada Trump ay si cad u kala sooceen Somaliland iyo Soomaaliya, haddana ma uusan ku dhawaaqin go’aan Mareykanku ku aqoonsanayo Somaliland inay tahay dowlad madax-bannaan. Sidaas darteed, hadalladiisu waxay ka turjumayaan aragti dadweyne oo ku saabsan aqoonsiga gaarka ah ee Somaliland, mana aha isbeddel rasmi ah oo ku yimid siyaasadda diblomaasiyadeed ee Mareykanka.
Xukuumadda Somaliland ayaa soo dhaweysay hadallada Trump. War-saxaafadeed ay soo saartay Wasaaradda Arrimaha Dibadda 13-kii Oktoobar, ayaa lagu sheegay in hadallada Trump ay qireen heerka siyaasadeed ee gaarka ah ee Somaliland, iyadoo la tixraacayo xuduudaheeda, dastuurkeeda, xukuumad la soo doortay iyo in ka badan saddex iyo toban sano oo ay is-maamulaysay. Somaliland ayaa ku dhawaaqday madax-bannaanideeda Soomaaliya sannadkii 1991-kii, iyadoo dib u soo celisay madax-bannaanidii ay sheegtay inay heshay 26-kii Juun, 1960-kii.
Hadalladan ayaa yimid ka dib wareysi ay daabacday shirkadda wararka ee Breitbart News 11-kii Oktoobar, kaas oo uu Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (oo loo yaqaan Cirro) ugu baaqay Trump inuu si rasmi ah u aqoonsado Somaliland. Cirro ayaa iftiimiyay fursadaha iskaashiga ee dhinacyada la-dagaallanka argagixisada, hawlgallada ka dhanka ah burcad-badeedda, amniga badda iyo ganacsiga caalamiga ah, isagoo si gaar ah u tilmaamay goobta istiraatiijiga ah iyo awoodda ganacsi ee dekedda Berbera.
Dadaalka aqoonsiga Somaliland ayaa helay taageero diblomaasiyadeed oo weyn markii Israa’iil ay si rasmi ah u aqoonsatay bishii Diseembar 2025, sida lagu sheegay warbixinno ku saabsan go’aankaas. Si kastaba ha ahaatee, Soomaaliya ayaa weli u aragta Somaliland inay tahay qayb ka mid ah dhulkeeda, taas oo ka dhigaysa arrinta madax-bannaanida mid muran badan ka taagan yahay diblomaasiyadda gobolka. Hadallada Trump ayaa magaca iyo aqoonsiga siyaasadeed ee Somaliland soo geliyay doodda dadweynaha ee gudaha Mareykanka. Si kastaba ha ahaatee, lama shaacin wax go’aan rasmi ah oo ku saabsan aqoonsi uu Mareykanku siinayo Somaliland, hadalladuna ma caddaynayaan in Washington ay damacsan tahay inay beddesho siyaasaddeeda hadda jirta.
Sida Trump uu u tilmaamay Somaliland inay tahay “dal gebi ahaanba ka duwan” ayaa laga yaabaa inay wakiillada diblomaasiyadeed ee Somaliland siiso fursad ay ku xoojiyaan doodda ah in dhulkaas loo qiimeeyo si ka madax-bannaan Soomaaliya. Hadalladiisa ayaa yimid ka dib markii Cirro uu dhawaan booqashooyin ku tagay Washington iyo New York, halkaas oo madaxweynaha Somaliland uu ku dhiirrigeliyay iskaashiga dhinacyada amniga iyo dhaqaalaha ee kala dhexeeya Mareykanka.
Soo-jeedinta ku saabsan beddelidda magaca ayaa dhalinaysa arrin kale oo gaar ah. Magaca Somaliland wuxuu ka turjumayaa aqoonsigeeda taariikheed iyo mid siyaasadeed, halka dadka dhaliilsan magacaas ay ku doodi karaan in isku-ekaanshaha magaca iyo kan Soomaaliya uu sababo jahawareer caalami ah. Soo-jeedin kasta oo dhab ah oo lagu doonayo in lagu beddelo magacaas waxay dhalin lahayd su’aalo ku saabsan ogolaanshaha dadweynaha, aqoonsiga taariikheed, iyo habraaca dastuuriga ah. Hadalka Trump keligiis ma muujinayo in xukuumadda Somaliland ay damacsan tahay inay tallaabadaas qaaddo.
Farqiga ugu weyn ayaa ah mid u dhexeeya in Somaliland loo aqoonsado inay tahay dhul siyaasad ahaan u gaar ah iyo in si rasmi ah loogu aqoonsado inay tahay dal madax-bannaan. Aqoonsigu wuxuu u baahan yahay go’aan siyaasadeed oo cad oo ka yimaada Washington. Ilaa iyo inta laga shaacinayo go’aan noocaas ah, hadallada Trump waxaa laga yaabaa inay dhiirrigelin diblomaasiyadeed u noqdaan Hargeysa, balse uma dhigna aqoonsi rasmi ah oo uga yimid Mareykanka.
