MUQDISHO (QJ)— Guddoomiyihii Maxkamadda Sare ee Soomaaliya Baashe Yuusuf Axmed ayaa mar kale dhaleeceeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isagoo sheegay in xilka laga qaaday uu sharci darro ahaa, wuxuuna ku eedeeyay madaxweynaha inuu faragelin ku sameeyay maxkamadaha dalka.
Bashe ayaa xaaladda Soomaaliya ku tilmaamay nooc kalitalisnimo ah, isagoo ku doodaya in madaxweynuhu uu awoodda dowladda u adeegsanayo siyaabo ka hor imaanaya sharciga oo daciifinaya madaxbannaanida garsoorka. Hadalladiisa waxay muujinayaan walaac ay muujiyeen dadka mucaaradka ah ee ku saabsan xakamaynta sii kordheysa ee dowladda ee hay’adaha dowladda.
Guddoomiyihii hore ee Maxkamadda Sare ayaa sidoo kale sheegay inuusan dareemayn ammaan Muqdisho. Wuxuu ugu baaqay Madaxweyne Xasan Sheekh inuu ka saaro askarta hubaysan ee ku sugan Maxkamadda Sare, isagoo ku doodaya in joogitaankooda uu halis gelin karo madaxbannaanida maxkamadda. Wuxuu sheegay inuu mar rajeynayay in madaxweynuhu uu gacan ka geysan doono isku soo dhawaanshaha Somaliland iyo koonfurta Soomaaliya, laakiin wuxuu ku boorriyay inuu danaha dalka ka hormariyo khilaafaadka siyaasadeed.
Baashe ayaa sidoo kale ugu baaqay madaxweynaha inuu ixtiraamo go’aanka Maxkamadda Sare ee la soo saaray Noofambar 5. Sida laga soo xigtay Baashe, xukunka ayaa lagu sheegay in muddada madaxweynuhu dhammaatay wuxuuna ugu baaqay dowladda inay ilaaliso Dastuurka iyo madaxbannaanida maxkamadaha. Mowqifka dowladdu ka qabto xukunka iyo saameyntiisa sharci ayaa weli muran ka taagan yahay.
Markii la weydiiyay xiriirka la sheegay inuu la leeyahay dowladaha shisheeye, Baashe wuxuu diiday sheegashooyinka ah in Maxkamadda Sare ay u shaqeyneyso waddan kale. Wuxuu sheegay in eedeymaha noocaas ah loo adeegsanayo sumcad xumeynta iyo cadaadiska lagu saarayo garsoorka.
Hadallada Baashe waxay keenayaan su’aalo culus oo ku saabsan sida dowladdu ula dhaqanto hay’adaha madaxa-bannaan. Dadka mucaaradka ah waxay ku doodayaan in madaxweynuhu uusan xakamayn karin maxkamadaha ama uusan u isticmaalin ciidamada amniga si saameyn ku yeelan karta go’aannada garsoorka.
Joogitaanka askarta hubaysan ee Maxkamadda Sare waa mid si gaar ah xasaasi u ah sababtoo ah maxkamadaha waxaa laga filayaa inay si madax-bannaan u shaqeeyaan oo aan cadaadis ka imaanin hoggaamiyeyaasha siyaasadda. Mucaaradka waxay u arkaan khilaafkan inuu qayb ka yahay halgan ballaaran oo ku saabsan awoodaha madaxweynaha, Dastuurka iyo hoggaanka mustaqbalka ee dalka.
Ismaandhaafka ka dhashay go’aanka maxkamadda ee Noofambar 5 sidoo kale waa muhiim. Baashe wuxuu leeyahay xukunku wuxuu la macno yahay in muddada madaxweynuhu dhammaatay, halka mowqifka dawladdu uu muran ka taagan yahay. Go’aanka maxkamadda oo dhammaystiran iyo qodobbada dastuuriga ah ee khuseeya ayaa loo baahan yahay si loo xaqiijiyo mowqifka sharciga ah.
Mucaaradka, walaaca ugu weyn ayaa ah in khilaafaadka siyaasadeed lagu xalliyo sharciga iyo wadahadal dhab ah, ee aan loo marin adeegsiga awoodda dawladda ama ciidamada amniga.
