MUQDISHO (QJ) – Inkastoo Golaha Mustaqbalka Soomaaliya uu maalin ka hor soo saaray go’aan kama dambays ah oo uu ku joojinayo wax ka beddelka dastuurka ku meel gaarka ah ee dalka, haddana geeddi-socodka ayaa hadda la dardargeliyay.
Guddoomiyayaasha labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa maanta la kulmay guddiyada loo xilsaaray dib u eegista dastuurka. Intii uu socday kulanka, Guddoomiyeyaasha waxaa la horgeeyay soo jeedin ku saabsan wax ka beddelka Cutubka 5aad ilaa 9aad ee dastuurka, iyo sidoo kale jadwalka looga doodayo soo jeedimahan.
Shir u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa loo qorsheeyay inuu toddobaadka soo socda ka dhaco Muqdisho, iyadoo wax ka beddelka dastuurka uu yahay qodobka ugu muranka badan ee labada dhinac.
Go’aanka Madaxweyne Xasan Sheekh ee ah inuu dedejiyo geeddi-socodka dib-u-eegista dastuurka isla markiiba ka dib markii uu diiday go’aanka mucaaradka waa muujinta awoodda fulinta ee ula kac ah. Waxay muujinaysaa inuu maamulo nidaamka sharci-dejinta Soomaaliya.
Wax ka beddelka Cutubyada 5-9 ee dastuurka ku meel gaarka ah wuxuu taabanayaa xudunta neerfaha ee khilaafaadka jiritaanka Soomaaliya.
Cutubka 5 (Dowladaha Xubnaha ka ah Federaalka) Wuxuu qeexayaa awoodaha iyo xiriirka dowladaha federaalka. Cutubka 6 (Sharci-dejinta) Wuxuu beddeli karaa matalaadda iyo qaab-dhismeedka baarlamaanka. Cutubyada 7-9 (Fulinta, Garsoorka, Guddiyada Madaxa-bannaan) Waxay qeexayaan dheelitirka awoodda.
Iyada oo riixaya wax-ka-beddelkan, DFS waxay isku dayeysaa inay si aasaasi ah dib ugu qaabeyso dheelitirka federaalka, taasoo u badan tahay inay awood badan yeelato Muqdisho – waana arrinta kaliya ee sii fogeyneysa Puntland, Jubaland, iyo mucaaradka.
Ka qaybgalka Guddoomiyeyaasha Baarlamaanka iyo guddiyada ayaa muhiim ah. Haddii baarlamaanku u dhaqmo sidii shaabad loogu talagalay soo jeedimaha fulinta, waxay waayi doontaa sharciyaddeeda hay’adamwakiil ka ah shacabka.
Dardargelinta wax-ka-beddelka dastuurka ee Madaxweyne Xasan Sheekh waa tallaabada siyaasadeed ee ugu khatarta badan gudaha ee madaxweynenimadiisa. Waa isku day aan waxba ahayn oo lagu doonayo in awoodda dhexe lagu wareejiyo taasoo halis gelinaysa is-afgaradka federaalka ee jilicsan iyo kicinta iskahorimaad furan oo u dhexeeya Muqdisho iyo dowladaha federaalka.
Toddobaadka soo socda wuxuu go’aamin karaa in Soomaaliya ay sii waddo mashruuc federaal ah ama ay hoos ugu dhacdo marxalad cusub oo ah iskahorimaad sokeeye oo dhinacyo badan leh, iyadoo dowlad dhexe oo siyaasad ahaan go’doonsan ay isku mar la dagaallamayso dowladaha gobollada, kuwa siyaasadda kaga soo horjeeda, iyo Somaliland.
