Hargeysa (QJ)– Wasiirka Difaaca ee Somaliland, Maxamed Yuusuf Cali, ayaa beeniyay wararka sheegaya in Israa’iil ay saldhig milatari ama xarun sirdoon ka samaysanayso Somaliland, isagoo ku tilmaamay sheegashooyinkaas kuwo aan sal lahayn.
Wasiirka oo la hadlayay Reuters isagoo ka qayb galaya shir ganacsi oo ka dhacay Tel Aviv, ayaa sheegay in aysan hadda joogitaan militari oo Israa’iil ah ka jirin Somaliland, isla markaana aysan jirin wax wadahadal ah oo ku saabsan aasaaska saldhig milatari oo Israa’iil ay ku leedahay dhulka Somaliland.
Maxamed Yuusuf Cali ayaa qiray iskaashiga amniga ee jira ee u dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil, isagoo xusay in Israa’iil ay tababar siiso ciidamada militariga iyo kuwa booliiska ee Somaliland. Si kastaba ha ahaatee, wuxuu diiday sheegashada ah in xiriirku uu ku jiro qorshayaal loogu talagalay xarumaha militariga ee Israa’iil ee joogtada ah.
“Ma jiro joogitaan militari oo Israa’iil ay ku leedahay Somaliland, wararka ku saabsan saldhig milatarina waa warar xan ah iyo macluumaad aan sal lahayn,” ayuu yiri wasiirku.
Wakiilka Israa’iil Michael Lotem ayaa diiday inuu ka hadlo eedeymaha.
Hadalkan ayaa yimid iyadoo ay sii kordhayaan dareenka caalamiga ah ee ku aaddan xiriirka ka dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil ka dib markii Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland bishii Diseembar 2025. Tallaabadan waxaa si xooggan uga soo horjeestay Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo weli u aragta Somaliland qayb ka mid ah dhulka Soomaaliya.
Horraantii sanadkan, Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi ayaa sidoo kale sheegay in Somaliland ay xiisaynayso iskaashiga amniga iyo militariga ee mustaqbalka ee Israa’iil, laakiin wuxuu xaqiijiyay in aan wax wadahadal ah laga yeelan aasaaska saldhigyada militariga Israa’iil.
Warbixinno dhawaan laga soo saaray warbaahinta caalamiga ah ayaa sheegay in Israa’iil ay xarumo sirdoon ka samaysay Somaliland, isla markaana ay sahaminaysay qabanqaabada saldhigyada militariga. Dowladda Somaliland ayaa hadda si cad u beenisay sheegashooyinkaas iyada oo loo marayo madaxweynaha iyo wasiirka difaaca.
Hadallada Wasiirka Difaaca ayaa u muuqda kuwo ujeedadoodu tahay in la kala saaro iskaashiga amniga iyo dhismaha kaabayaasha militariga ee shisheeye.
Iyadoo xiriirka Somaliland iyo Israa’iil uu sii ballaaranayo, wararka la isla dhexmarayo ee ku saabsan iskaashiga militariga iyo sirdoonka ayaa sii kordhaya, inta badan sababtoo ah goobta istaraatiijiga ah ee Somaliland ee u dhow Badda Cas iyo Marinka Bab al-Mandab. Biyo-mareennadan ayaa noqday kuwo aad muhiim u ah xiisadaha gobolka ee ku lug leh Xuutiyiinta, Iiraan, iyo amniga maraakiibta caalamiga ah.
Iyadoo si cad u beeninaysa wararka ku saabsan saldhigyada militariga iyo xarumaha sirdoonka, Somaliland waxay u badan tahay inay raadineyso inay hubiso la-hawlgalayaasha gobolka oo ay yareyso walaacyada ah in dhulkeedu uu noqon karo meel muhiim ah oo ku jirta tartanka ballaaran ee amniga Bariga Dhexe.
Isla mar ahaantaana, xaqiijinta wasiirka ee ah in Israa’iil ay ka caawiso tababarka militariga iyo booliiska ayaa muujinaysa in iskaashiga amniga ee labada dhinac uu sii xoogaysanayo, xitaa haddii ay ka gaabsato inay saldhigto joogitaan ciidan oo joogto ah.
Arrintu waxay weli tahay mid xasaasi ah oo siyaasadeed sababtoo ah eedaha saldhigyada militariga ee shisheeye waxay inta badan keenaan falcelin xooggan Geeska Afrika iyo Bariga Dhexe oo dhan. Somaliland, ilaalinta in iskaashigu uu ku kooban yahay tababarka iyo kaalmada amniga waxay gacan ka geysan kartaa ilaalinta dabacsanaanta diblomaasiyadeed iyadoo la sii wado xoojinta xiriirka Israa’iil.
Guud ahaan, mowqifka dawladdu waa in inkastoo Somaliland ay soo dhawaynayso iskaashiga amniga ee Israa’iil, haddana wararka ku saabsan saldhigyada militariga Israa’iil ama xarumaha sirdoonka ee dhulka Somaliland ay yihiin kuwo aan sax ahayn oo aan taageersanayn siyaasadda hadda jirta.
