MUQDISHO (QJ) – Turkiga ayaa kordhiyay ku lug lahaanshihiisa diblomaasiyadeed ee dadaallada lagu yareynayo xiisadaha siyaasadeed ee sii kordhaya ee Soomaaliya, iyadoo warbixinnadu ay tilmaamayaan in Ankara ay fududeynayso wadahadallada u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo kooxaha mucaaradka ah ee ku saabsan arrimaha doorashada ee la isku haysto.
Sida laga soo xigtay ilo diblomaasiyadeed, Recep Tayyip Erdoğan ayaa ku casuumay Ankara xubno ka tirsan mucaaradka Soomaaliya, halka qaar ka mid ah jilayaasha siyaasadda ay sheegeen inay u direen wakiillo si ay uga qayb qaataan wadahadallada socda.
Turkiga ayaa la sheegay inuu doonayo inuu yareeyo xiisadaha siyaasadeed iyo inuu dhiirrigeliyo wadahadallada lagu xallinayo khilaafaadka ku xeeran geeddi-socodka doorashada Soomaaliya iyo kala-guurka siyaasadeed ee ballaaran.
Ankara waxay xiriir dhow la leedahay Dowladda Federaalka Soomaaliya waxayna sidoo kale xiriir siyaasadeed iyo mid amni la yeelatay dhowr xubnood oo ka tirsan mucaaradka Soomaaliya iyo jilayaasha gobolka. Falanqeeyayaashu waxay sheegayaan in mowqifkan uu u oggolaanayo Turkiga inuu ciyaaro door dhexdhexaadin ah oo saameyn leh oo u dhexeeya kooxaha siyaasadeed ee Soomaaliya ee is haya.
Wararku waxay sidoo kale soo jeedinayaan in Villa Soomaaliya iyo qaar ka mid ah wakiillada mucaaradka ay aqbaleen qaab-dhismeed wadahadal oo ay taageerto Turkiga, kaas oo la filayo inuu diiradda saaro mustaqbalka doorashooyinka Soomaaliya iyo xalalka suurtagalka ah ee khilaafaadka siyaasadeed ee socda.
In kasta oo wadahadallada loo arko tallaabo muhiim ah oo loo qaaday dib-u-heshiisiin siyaasadeed, haddana weli lama shaacin heshiis rasmi ah ama natiijo kama dambays ah oo ka soo baxday wadahadallada.
Ku lug lahaanshaha Turkiga waxay ka tarjumaysaa saameynta diblomaasiyadeed iyo istaraatiijiyadeed ee sii kordheysa ee Soomaaliya iyo Geeska Afrika oo dhan. Tobankii sano ee la soo dhaafay, Ankara waxay noqotay mid ka mid ah la-hawlgalayaasha caalamiga ah ee ugu dhow Soomaaliya iyada oo loo marayo iskaashiga militariga, mashaariicda kaabayaasha dhaqaalaha, gargaarka bani’aadamnimada, iyo ka-qaybgalka siyaasadeed.
Iyada oo isku dhigaysa dhexdhexaadiye, Turkigu wuxuu u muuqdaa inuu isku dayayo inuu ilaaliyo xasilloonida Soomaaliya isagoo ilaalinaya danaha istaraatiijiyadeed ee muddada dheer ee dalka. Ankara waxay u badan tahay inay u aragto xasillooni darrada siyaasadeed ee daba dheeraatay inay khatar ku tahay oo keliya maamulka Soomaaliya laakiin sidoo kale amniga gobolka iyo maalgashiga Turkiga.
Awoodda Turkiga ee ah inuu ilaaliyo xiriirka Dowladda Federaalka iyo qaar ka mid ah mucaaradka ayaa siinaya faa’iido diblomaasiyadeed oo gaar ah marka loo eego dhinacyada kale ee dibadda. Si kastaba ha ahaatee, dhexdhexaadinta guuleysta wali way adkaan kartaa sababtoo ah khilaafaadka doorashooyinka, wax-ka-beddelka dastuurka, iyo wadaagga awoodda siyaasadeed ayaa weli ah mid aad u muran badan.
Haddii wadahadallada Ankara ay soo saaraan xitaa qaab-dhismeed xaddidan oo loogu talagalay wadahadalka sii socda, doorka Turkiga ee ah dilaaliinta siyaasadeed ee muhiimka ah ee Soomaaliya ayaa si weyn u ballaarin kara. Si kastaba ha ahaatee, haddii aan la gaarin horumar, waxay soo bandhigi kartaa xadka dhexdhexaadinta dibadda ee jawiga siyaasadeed ee aadka u kala qaybsan ee Soomaaliya.
