Jerusalam (QJ) – Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi ayaa kulan heer sare ah la qaatay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu intii uu ku guda jiray booqashadiisa rasmiga ah ee Israa’iil, sida lagu sheegay war-saxaafadeed ka soo baxay Madaxtooyada Somaliland.
Wadahadallada ayaa diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka labada dhinac ee u dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil ka dib markii Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland. Madaxweyne Cirro ayaa muujiyay mahadnaq uu u diray dowladda Israa’iil oo uu ku tilmaamay go’aan taariikhi ah, isagoo sheegay in aqoonsigu uu ka tarjumayo guulaha ay Somaliland ka gaartay nabadda, dimuqraadiyadda, xasilloonida, iyo dhismaha dawladda.
Sida laga soo xigtay war-saxaafadeedka, Madaxweyne Cirro wuxuu xusay in Somaliland ay raadinaysay aqoonsi caalami ah in ka badan soddon sano isla markaana ay go’aanka Israa’iil u aragtay tallaabo muhiim ah oo ku aaddan dadaalkaas.
Intii lagu guda jiray kulanka, labada dhinac ayaa la sheegay inay saxiixeen Bayaan Istaraatiijiyadeed oo lagu aasaasayo qaab-dhismeed iskaashi muddo dheer ah oo u dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil. Heshiiska ayaa la sheegay inuu daboolayo qaybo kala duwan, oo ay ku jiraan horumarinta dhaqaalaha, iskaashiga amniga, tignoolajiyada, maalgashiga, kaabayaasha dhaqaalaha, iyo horumarinta bulshada.
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in bayaanka uu saldhig u yahay iskaashi rasmi ah oo ku salaysan danaha labada dhinac iyo yoolalka la wadaago ee loogu talagalay kor u qaadista xasilloonida gobolka iyo kobaca dhaqaalaha.
Iyada oo qayb ka ah booqashada, Madaxweyne Cirro wuxuu Ra’iisul Wasaare Netanyahu guddoonsiiyay Bilad Sharaf Qaran oo Somaliland ah si loogu aqoonsado doorkiisa uu ku lahaa go’aanka Israa’iil ee aqoonsiga Somaliland, sida ku cad bayaanka madaxweynaha.
Kulanka waxaa loo arkaa mid ka mid ah hawlgallada diblomaasiyadeed ee ugu muhiimsan ee ay Somaliland qaadday tan iyo markii ay ku dhawaaqday madaxbannaanideeda 1991 wuxuuna ka tarjumayaa xiriirka sii kordhaya ee labada dhinac.
Kulanka dhexmaray Madaxweyne Cirro iyo Ra’iisul Wasaare Netanyahu wuxuu calaamad u yahay tallaabo kale oo weyn oo ku saabsan xiriirka si xawli ah u sii kordhaya ee u dhexeeya Somaliland iyo Israa’iil. Haddii si buuxda loo hirgeliyo, Baaqa Istaraatiijiyadda ah wuxuu xiriirka ka gudbi karaa aqoonsiga siyaasadeed una gudbin karaa iskaashi wax ku ool ah oo ka dhexeeya dhinacyada dhaqaalaha, tignoolajiyada, iyo amniga.
Somaliland, booqashadu waxay xoojinaysaa dooddeeda ah inay awood u leedahay inay qabato xiriir dibadeed oo madax-bannaan iyo dhisidda iskaashiyo ay la yeelato dowladaha caalamiga ah ee la aqoonsan yahay. Saxiixa qaab-dhismeedka iskaashiga istaraatiijiyadeed wuxuu sidoo kale siinayaa Somaliland fursad ay ku soo jiidato maalgashi, khibrad farsamo, iyo taageero diblomaasiyadeed.
Israel, xiriirka dhow ee ay la leedahay Somaliland wuxuu bixiyaa faa’iidooyin istiraatiijiyadeed oo suurtagal ah oo ku yaal Geeska Afrika, gaar ahaan marka la eego goobta ay Somaliland ku taal Gacanka Cadan iyo meel u dhow Marinka Bab al-Mandab, oo ka mid ah waddooyinka ganacsiga badda ee ugu muhiimsan adduunka.
Horumarku wuxuu sidoo kale u badan yahay inuu kordhin doono xiisadda diblomaasiyadeed ee kala dhaxaysa Dowladda Federaalka Soomaaliya, taasoo weli diiddan madaxbannaanida Somaliland isla markaana u aragta aqoonsiga shisheeye mid xadgudub ku ah madaxbannaanida Soomaaliya iyo midnimada dhuleed.
Si ballaaran, kulanku wuxuu muujinayaa sida Somaliland ay u raadineyso inay aqoonsiga diblomaasiyadeed u beddesho iskaashi siyaasadeed, dhaqaale, iyo amni oo la taaban karo, iyadoo isku dhigaysa inay tahay jilaa muhiim ah oo sii kordhaya oo ka jira Geeska Afrika iyo gobolka Badda Cas.
