GAROOWE (QJ) – Said Abdullahi Deni ayaa maanta wadahadallo heer sare ah kula yeeshay Garoowe wafdi ka socda Mareykanka oo uu hoggaaminayo Justin Davis iyadoo xiisadaha siyaasadeed iyo amni ee ka jira Soomaaliya ay sii socdaan.
Kulanka ayaa ka dhacay Qasriga Madaxtooyada Puntland waxaana ka soo qayb galay Ilyas Osman Lugatoor oo ay weheliyaan saraakiil sare oo ka tirsan Puntland. Wafdiga Mareykanka waxaa sidoo kale ka mid ahaa saraakiil ka tirsan Taliska Mareykanka ee Afrika, oo uu ka mid yahay Korneyl Shane Jones, oo ah taliyaha Hawlgallada Gaarka ah ee Mareykanka ee Afrika.
Sida laga soo xigtay mas’uuliyiinta Puntland, wadahadallada waxaa diiradda lagu saaray saddex qaybood oo waaweyn: iskaashiga amniga, kala-guurka siyaasadeed ee Soomaaliya, iyo horumarinta dhaqaalaha.
Labada dhinac waxay dib u eegeen xaaladda siyaasadeed iyo amni ee ballaaran ee Soomaaliya, oo ay ku jirto doorka Puntland ee xasilloonida gobolka iyo howlgallada socda ee ka dhanka ah kooxaha xagjirka ah.
Wadahadalladu waxay sidoo kale diiradda saareen xoojinta iskaashiga u dhexeeya Puntland iyo Mareykanka ee dhinacyada ay ka mid yihiin kaalmada amniga, maalgashiga shisheeye, iyo horumarinta kheyraadka dabiiciga ah ee Puntland, gaar ahaan saliidda, kalluumeysiga, iyo macdanta.
Intii uu kulanka socday, Justin Davis wuxuu ammaanay hawlgalladii milatari ee dhawaan ay Puntland ka fulisay buuraha Calmiskaad ee ka dhanka ahaa maleeshiyada Daacish ee Soomaaliya, isagoo ku tilmaamay Puntland inay tahay lamaane muhiim ah oo ku jira dadaallada ka dhanka ah argagixisada gobolka.
Ku-simaha safiirka ayaa sidoo kale ammaanay horumarka maamulka iyo amniga ee Puntland wuxuuna xaqiijiyay taageerada joogtada ah ee Mareykanka ee dhinacyada sida amniga, adeegyada bulshada, iyo horumarinta dhaqaalaha.
Wadahadalladan waxaa sidoo kale ka soo qayb galay wasiirro ka tirsan golaha wasiirada Puntland, la-taliyayaasha sare ee madaxweynaha, iyo mas’uuliyiinta ugu sarreeya dowladda oo ku lug lahaa wadahadallo ku saabsan iskaashiga iyo xaaladda siyaasadeed ee sii kordheysa ee Soomaaliya.
Kulanka dhexmaray Madaxweynaha Puntland Deni iyo mas’uuliyiinta sare ee Mareykanka ayaa iftiiminaya muhiimadda istiraatiijiyadeed ee sii kordheysa ee Puntland ee muuqaalka siyaasadeed ee Soomaaliya iyo hawlgallada ka dhanka ah argagixisada gobolka.
Iskaashiga amniga ayaa u muuqda inuu ahaa diiradda ugu weyn ee wadahadallada, gaar ahaan ka dib ololaha milatari ee xooggan ee Puntland ee ka dhanka ah maleeshiyada xiriirka la leh ISIS ee buuraha Calmiskaad. Joogitaanka saraakiisha sare ee AFRICOM waxay muujinaysaa xiisaha sii socda ee Mareykanka ee ah inuu ilaaliyo isku-dubaridka amniga ee dhow ee uu la leeyahay mas’uuliyiinta Puntland.
Isla mar ahaantaana, wadahadallada ku saabsan siyaasadda iyo kheyraadka dabiiciga ah waxay soo jeedinayaan in Puntland ay raadineyso inay xoojiso iskaashigeeda caalamiga ah iyadoo isku dhigaysa maamul goboleed deggan oo dhaqaale ahaan muhiim u ah gudaha Soomaaliya.
Kulankan ayaa sidoo kale imanaya xilli xiisad siyaasadeed oo xooggan ay ka dhex jirto Puntland iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ku saabsan wax ka beddelka dastuurka iyo geeddi-socodka doorashada. La-hawlgalka Mareykanka ee sii socda ee Puntland ayaa laga yaabaa inuu ka tarjumayo dadaalka Washington ee ah inuu sii wado wadahadalka ay la leedahay daneeyayaasha badan ee Soomaaliya iyadoo hubanti la’aanta siyaasadeed ay sii kordhayso.
Dadaalka maalgashiga iyo kheyraadka dabiiciga ah ayaa tilmaamaya in Puntland ay sidoo kale isku dayayso inay soo jiidato ka qaybgal dhaqaale oo caalami ah oo ballaaran, gaar ahaan qaybaha sida sahaminta saliidda, kalluumeysiga, iyo horumarinta macdanta, kuwaas oo si isa soo taraysa loogu arko inay yihiin qaybo muhiim ah oo ka mid ah istaraatiijiyadda muddada dheer ee gobolka.
