GAROOWE (QJ) – Puntland ayaa digniin ka soo saartay wararka sheegaya in Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud uu u safri doono magaalada Laascaanood maalmaha soo socda si uu uga qayb galo xafladda caleema saarka Madaxweynaha Maamulka Waqooyi Bari, Cabdiqaadir Axmed Aw Cali Firdhiye.
Wasiirka Warfaafinta Puntland, Maxamuud Aydid Dirir, oo maanta shir jaraa’id ku qabtay Garoowe, ayaa ku eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu kicinayo colaad u dhaxaysa dadka gobolka Sool iyo maamulka Somaliland.
Wasiir Aydid ayaa sheegay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ciidamo geynayso gobolka Sool, oo la sheegay inay dagaal la galaan Somaliland.
Wuxuu sidoo kale sheegay in Dowladda Federaalka ay qorsheynayso inay heshiis la gasho dowladda Turkiga si ay saldhigyo ciidan uga sameysato degaano ka tirsan Puntland, taasoo uu ku tilmaamay tallaabo abuuri karta khilaaf cusub oo ka dhaca Geeska Afrika.
Digniinta Puntland ayaa timid ka dib markii dowladda Soomaaliya ay dhawaan muujisay suurtagalnimada dagaal u dhexeeya Soomaaliya iyo Somaliland ka dib markii Israa’iil ay siisay Somaliland aqoonsi.
Intaa waxaa dheer, Madaxweynaha Soomaaliya ayaa la sheegay inuu qorsheynayo inta uu ku gudo jiro booqashadiisa Laascaanood, si halkaa saldhig ugu noqoto howlgalda ciidamada Soomaaliya oo ka dhan ah Somaliland.
Si kastaba ha ahaatee, Somaliland waxay muddo ku hawlanayd dadaallo lagu habeynayo ciidamadeeda iyo kor u qaadista amniga dalka.
Booqashada Madaxweyne Xasan ee la qorsheeyay ee Laascaanood waa mid aad u kicinaysa xaalada. Laascaanood waa caasimadda lagu muransan yahay ee gobolka Sool, oo ay sheeganayaan Somaliland iyo Puntland labadaba, dhawaanna ay ka dhaceen iskahorimaadyo rabshado wata.
Eedaynta ah in Muqdisho ay ka wada xaajoonayso saldhigyada militariga Turkiga ee dhulka Puntland waa mid qariib ah. Tani waxay si xun u burburin doontaa xiriirka federaalka, waxayna Puntland ku riixi doontaa kacdoon toos ah, waxayna Türkiye si toos ah ugu soo biiri doontaa khilaafaadka federaalka ee Soomaaliya, taasoo sii adkeynaysa doorkeeda dhexdhexaadiyenimo.
Hadalka Puntland waxuu jebinayaa in dagaali yahay laba-geesoodka u dhexeeya “Soomaaliya iyo Somaliland”. Waxay muujinaysaa in tiir weyn oo ka mid ah federaalka Soomaaliya uu aad uga walaacsan yahay waddada iska hor imaadka ah ee Muqdisho qaadatay. Tani waxay adkeyneysaa xaaladda dagaalka Soomaaliya, maadaama aysan si kalsooni leh ugu tiirsanaan karin dhulka ama ciidamada Puntland. Waxay soo jeedineysaa in khilaaf kasta uu horseedi karo kala qaybsanaanta Soomaaliya, iyadoo Puntland ay u badan tahay inay raacdo jidkeeda.
Mudnaanta degdegga ah ee dhammaan dhinacyada, oo ay ku jiraan la-hawlgalayaasha caalamiga ah, waa inay dejiyaan xaaladda Sool oo ay caddeeyaan mowqifkooda. Haddii kale, Geeska Afrika wuxuu qarka u saaran yahay khilaafkii adkaa ee tobanaan sano ee soo mara gobollada dhexdooda ay noqdaan kuwo aan la soo koobi karin.
